Margriet de Moor
De Verdronkene



In oktober 2011 stond De Verdronkene van Margriet de Moor op onze Boekgrrls leeslijst. Een beetje laat, als je bedenkt dat het al in 2005 enthousiast door een grrl was besproken.

Op de voorkant van deze uitgave staan 2 meisjes die lui naast elkaar op het gras liggen, ondersteboven gefotografeerd (ik had steeds het boek ondersteboven vast).
Duidelijk Lidy en Armanda.

In 2009 las ik 1953 van Rik Launspach (naar de film De Storm) over hetzelfde onderwerp. Heeft toen op de leeslijst gestaan. Een heel ander boek en heel duidelijk, vind ik, een filmscript.

Het eerste boek van Margriet de Moor dat ik lees, ik vind haar schijfstijl mooi passen bij de tijd waarin de roman speelt, de jaren 50, 60 en 70.

Lidy en Armanda zijn zussen. Armanda gaat elk jaar naar Zeeland om haar petekind te bezoeken maar gaat liever naar een feestje van haar vriendin.
Lidy gaat in haar plaats, op zaterdag 31 januari 1953....

Ik las ook Rik Launspach, inderdaad is dat een boek dat minder subtiel is maar meer een avonturenroman. Als De Moor alleen vanuit het perspectief van Lidy had geschreven was De verdronkene ongetwijfeld voor mij meer van hetzelfde geweest.

Ik kan me die avond/nacht zelfs nog herinneren. ik was 15 en fietste naar huis in deh haag, moest soms afstappen omdat ik niet tegen de wind in kon fietsen. het is pas veel later tot me doorgedrongen hoe erg die springvloed/ramp voor de zeeuwen geweest moest zijn. maar ja, wat wil je, vijftien. ;-)

Ik had juist af en toe het gevoel dat de taal van de jaren '50 en '60 niet zo treffend was. Maar ja, wie ben ik, kind van 1969... :-)

LOL, ik moet je zeggen dat ik geen bepaalde herinnering aan de taal van de jaren 50 heb, behalve als ik piet-hein donner hoor praten, en trouwens meer leden van zijn familie, zoals laatst de directeur van het Tropenmuseum dat zo in de financile problemen zit. zo klonken in mijn herinnering de jaren 50. Ik herken dat eigenlijk niet in De verdronkene. ik zal er eens op letten als ik 'het leven is vurrukkelijk' herlees, niet vergeten het op te halen in de bieb van de week.

Ik vind eigenlijk de taal van de verdronkene erg potisch, en soms duurt het me te lang.

  Ik vind dit erg jammer want de samenvatting achter op het
boek klonk heel veelbelovend. Maar ik vind 90 bladzijden proberen wel genoeg, vooral omdat ik nog meer boeken van de bieb heb geleend en het me te veel tijd kost om me hier doorheen te worstelen.

De relatie tussen beide zusjes wordt interessanter naarmate het boek vordert, toch maar even doorlezen? :-)

ik geloof dat ik dat ga doen, hoewel ik een verwende beeldkijker ben. maar die Armanda intrigeert me wel, en dat schuldgevoel ook. ik kan me er iets bij voorstellen.

vooral dat ze het presteerde om meerdere malen te vertellen dat het allemaal veel erger had kunnen zijn: Had bijvoorbeeld de maan dicht bij de aarde gestaan zoals twee weken eerder dat had het water nog wel een halve meter hoger kunnen staan. Naar mijn gevoel etaleerde ze teveel van haar
feitenkennis in het boek.

Dit vond ik juist heel goed gedaan: de afstand die mensen die NIET in het middelpunt van de storm, van het water stonden, zagen niet de menselijke tragedie. MdM laat dit ook zeggen door mensen die het gebrek aan adequate reactie goed proberen te praten.

ben ik met je eens. en ik ben vandaag maar even dankbaar voor de deltawerken. want dat was in de jaren 50 wel behelpen met die amateur dijkbewakers.
mooi getroffen die eerste generatie herenboer Cau, en de beschrijving van die krakkemikkige dijken. je kon er eigenlijk op wachten op die ramp.

En ook de constructie van het verhaal waarin het lijkt of het weekend dat Lidy in Zeeland doorbrengt net zo lang duurt
dan de rest van Armanda haar leven.

Dat is niet alleen alsof het lijkt, het is ook daadwerkelijk zo, het leven van Armanda is het leven dat zij in naam van haar zus leeft... Uit schuldgevoel omdat zij degene was die (in haar eigen ogen) haar zus de dood heeft ingestuurd.

ja, tragisch. goed gevonden wel van MdM. een ongeluk zit in een klein hoekje, en het schuldgevoel ligt ernaast te slapen. ;-{

Wat een interessant boek, 'De verdronkene' van Margriet de Moor. Niet briljant geschreven, dan dan weer wel. Maar goed gecomponeerd.

Het verhaal is genoegzaam bekend:
Armanda haalt haar twee jaar oudere en sprekend gelijkende zus Lidy over om in haar plaats een bezoekje af te leggen aan haar petekind. Het is 31 januari 1953. Lidy raakt vermist tijdens de watersnoodramp en Armanda neemt de plaats in van haar zus: ze trouwt met Sjoerd, de man van Lidy, zorgt voor Nadja, het dochtertje van Sjoerd en Lidy als ware zij haar eigen kind. Neemt
zelfs de voorkeuren over van de verdronkene.

Je leest afwisselend het verhaal van Armanda en dat van Lidy. Het verhaal van Armanda gaat met grote sprongen in de tijd vooruit. Je weet als lezer dus al meteen dat Lidy niet terug zal keren van haar Zeeuwse bezoekje. In de hoofdstukken over Lidy leer je wat haar in die rampzalige dagen overkomen is.

De Moor volgt de vijf delen van een klassieke tragedie:
Er zijn vijf hoofdstukken; in de indeling van de vijf bedrijven zie je de volgende fasen:
  • expositie: de uiteenzetting van wat voorafgegaan is om wat volgt te kunnen begrijpen;
  • intrige: de verwikkeling, de ontwikkeling van een probleem
    wordt geschetst;
  • climax: het opvoeren van de spanning (door het toespitsen van het conflict);
  • catastrofe: hoogtepunt van de spanning en het begin van de ondergang van de held;
  • peripetie: de beslissende wending en de afwikkeling.
Als je het boek nog niet gelezen hebt, lees dan niet verder want ik gebruik nogal wat

V

E

R

K

L

A

P

P

E

R

S

In het eerste deel, de expositie, leer je de twee zusjes kennen, neemt Lidy de plek in van Armanda bij het tripje naar Zeeland. Aan het eind van dit eerste deel gaat Lidy in het hotel waar ze zal overnachten naar bed en weten we uit het verhaal van Armanda dat Lidy tot de vermisten behoort.

In het tweede deel, de intrige, wordt het probleem voor beiden
duidelijk: Lidy gaat met de mannen die haar auto willen lenen mee en zo wordt de omvang van de dreiging van de storm duidelijk. Aan het eind van het deel breken de dijken door. Het probleem voor Armanda wordt ook duidelijk: iedereen vindt het enorm logisch dat zij de plek van haar vermiste zus inneemt: ze zorgt voor het huis van Lidy en Sjoerd, voor hun kind en, aan het eind van dit deel, ligt ze in Sjoerds armen. Alleen doordat ze gestoord worden.

In het derde deel, de climax, zijn Armanda en Sjoerd inmiddels getrouwd want Lidy is officieel doodverklaard. Maar is Armanda nu zichzelf of de reincarnatie van haar zus? Bij Lidy lijkt het allemaal hoopvol, want niet alleen is ze zelf op een zolder terecht gekomen, ze is daar in het gezelschap van anderen. Er is eten, er wordt een baby geboren.

In het vierde deel, de catastrofe, valt het huis waarin Lidy en haar companen schuilen uiteen onder druk van de watermassa, ze verliest hen stuk voor stuk en eindigt moederziel alleen, drijvend in de Noordzee. In het deel over Armanda zijn zij en Sjoerd inmiddels gescheiden. Nadja en Armanda begraven aan het eind van dit deel de resten van een jonge vrouw, die mogelijk Lidy kan zijn geweest, 30 jaar na de watersnoodramp...

In het vijfde deel, de peripetie, ligt Armanda op sterven en in een
dialoog met Lidy geeft ze eindelijk toe dat zij Lidy met nogal wat druk over heeft gehaald het tripje in haar naam te maken. Omdat zij, Armanda, graag met Sjoerd naar het feestje wilde, zodat ze met hem kon flirten. En toen haar zusje niet terug kwam, ze niet anders kn dan diens leven over nemen.

Fraai. Jammer dat de Moor en/of een redacteur niet nog nt even wat meer aandacht aan de tekst hebben besteed in plaats van aan de vorm, dan was het boek beslist vier sterren waard geweest. Nu vergeef ik er drie.

Als lezer _denk_ je dat het lijk Lidy is, maar je weet het niet zeker.
- is het "gesprek" in de epiloog waarin Lidy "vertelt" dat ze in het
slik terecht is gekomen "echt"? Of verzint Armanda dit om vrede te kunnen hebben met de teraardebestelling die zij met Nadja gedaan hebben?

er is n sierraad gevonden bij de resten, maar dit is verguld. En de boerin geeft Lidy er twee, en meldt daarbij dat het 24-karaats goud is. Heeft de boerin dat alleen maar gedacht of is et niet hr sierraad en dus niet Lidy?
Ik blijf twijfelen, dat snappen jullie! Hoe staan jullie daarin: is
het Lidy of niet?

ik dacht al lezende ook dat de lezer het niet kan weten. te weinig bewijs. moeilijk voor nabestaanden, en er waren nogal wat graven eigenlijk leeg. vreselijk lijkt me.
Ik hoop maar voor armanda dat zij gedacht heeft dat het wel lidy was. lijkt me toch iets van troost te geven?

'Dat is helemaal geen droom, dat is echt gebeurd. We waren nog kleine kinderen. Maar, kn je dan dromen terwijl je verdrinkt?'
'En hoe. Eigenlijk doe je niet anders. In de droom, die jij dus
leven noemt,...'

mooi h. is een citaat uit het allerlaatste deel? een epiloog, een dialoog tussen de twee zussen in een soort van hiernamaals?

ik kan me dat ook niet meer herinneren hoe oud nadja toen was.

Nadja was 2.
Blz. 20: "Ze hield van het kind. Nadja was iets ongelooflijks, was de brutale streek waarmee Lidy haar zo'n tweeenhalf jaar geleden versteld had doen staan."

Vergis je niet, Nadja was nog maar 2. Uit ervaring kan ik je
zeggen dat een kind van die leeftijd een nieuwe ouder accepteert als ware die echt.

volgens mij was nadja inderdaad nog heel klein toen haar moeder ineens uit haar leven verdween. te jong om mee te krijgen wat er precies aan de hand was. maar niet te jong om mee te krijgen dat de mensen om haar heen erg verdrietig en verward waren.

Er zit een moment van verzet in, op haar verjaardag, als ze wegloopt en uren later bij opa en oma aan komt zetten. Ik zit nu in de auto dus ik kan niet goed nakijken of dat is nadat Armanda verteld heeft dat zij niet haar echte moeder is (als Nadja die foto vindt), het is als Armanda en Sjoerd net getrouwd zijn.

ik vind het echt een boek om achteraf over na te denken en te praten/mailen.

pas op, hier onder kunnen verklappers zitten.

v
e
r
k
l
a
p
p
e
r

aan de ene kant heeft armanda een mooie keuze gemaakt door het leven van lidy te gaan leven, maar dat is ten koste van haar eigen identiteit gegaan.
ergens zegt ze ook dat ze nIEt op lidy lijkt of wil lijken, dat ze
Echt Anders is. maar is dat niet altijd het gevolg van keuzes die we maken? we weten nooit precies hoe die uit zullen pakken achteraf. en armanda heeft wel een keuze gemaakt voor een goed en een vol leven, met een heel liefhebbende familie om haar heen.

ik vroeg me af of de lezer kan weten hoe oud armanda is aan het eind van haar leven, in de epiloog?
in 1953 was ze een jaar of 19-20? dus in 1930 geboren? maar hoe oud aan het einde? 80 of zo?
en is lidy nu wel of niet gevonden? of kunnen we dat niet weten?
De lezer weet het wel, omdat de gouden spiralen (of hoe heten die dingen) bij het lichaam zijn gevonden, die kreeg ze van Gerarda Hocke. De familie weet dat niet, dus blijven ze hierover in het ongwisse.

net op tijd uitgelezen; moest vandaag terug naar de bieb. ik vond het een goed boek, maar ik kon niet helemaal met armanda meevoelen. ik denk dat ik misschien niet dezelfde
keuze had gemaakt als zij. aan de andere kant lag het erg voor de hand om in de schoenen van lidy te gaan staan. zo was het leven van de kleine nadja en oma en opa en zwager en
van armanda zelf nog het minst ontwricht?

ik weet het niet.

nog iemand aan het nadenken?

Ik ben blij dat ik na wat weerstand bij het eerste deel heb doorgelezen. Vond het een boek over identiteit.

Wat mij verbaasde is het gemak waarmee Nadja het opnam dat de vrouw die zij altijd moeder noemde in feite haar tante was.
Hoewel gemak, eigenlijk maakte haar gevoel hierover niet echt deel uit van het boek waardoor de vrij lange brief over haar leven, die zij op een bepaald moment aan haar tante/moeder schrijft, mij verraste en ik hem niet echt in het boek vond passen.

ja, klopt helemaal denk ik. wat er met een identiteit kan gebeuren na een traumatisch verlies. zoiets?

Tot slot nog een citaat:

"Als niemand weet waar je uithangt, en zich daar ook met geen mogelijkheid een voorstelling van kan maken, besta je dan eigenlijk wel"


Margreet














Cover De verdronkene



Margriet de Moor

Margriet de Moor


Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 24/04/12  Chanou