J.M. Coetzee: De meester van Petersburg


Tijd van handeling is 1869. Plaats is St. Petersburg. Hoofdpersoon is Fjodor Michailovitsj Dostojevski (jawel, die wereldberoemde auteur). FMD is naar Petersburg afgereisd (hij woont zelf in Dresden met zijn tweede vrouw) nadat hij gehoord heeft dat zijn zoon Pavel in Petersburg zelfmoord heeft gepleegd. Pavel is eigenlijk de stiefzoon van FMD uit zijn 1e huwelijk (Pavel was zeven toen FMD trouwde met de moeder van Pavel, die later overlijdt; FMD beschouwt Pavel volledig als zijn eigen zoon). In Petersburg bezoekt FMD de kamer van Pavel, waar zijn koffer nog is. Al snel neemt FMD zijn intrek in die kamer, welke verhuurd wordt door Anna Sergejena en haar dochter Matrjona. Matrjona had een bijzondere band met Pavel. FMD gaat naar de politie om de papieren van Pavel op te halen. Die liggen daar, omdat de omstandigheden waaronder Pavel is overleden, verdacht zijn. De papieren worden (nog) niet beschikbaar gesteld. Wel wordt FMD verteld dat de papieren niets bijzonders zijn; een dagboek, de eerste pogingen tot een verhaal doch wel een belangrijke lijst met namen van regeringsfunctionarissen die gedood gaan worden.

Al snel ontdekt FMD dat Pavel in Petersburg zich had verbonden  aan de bestrijders van het regime, een anarchistische organisatie. Hun  aanvoerder is Netsjajev. FMD ontmoet Netsjajev een aantal maal. Ook laat Netsjajev de plek zien waar Pavel zgn. zelfmoord zou hebben gepleegd. FMD verdenkt Netsjajev dat hij Pavel heeft gedwongen tot zelfmoord om hem (FMD) naar St. Petersburg te lokken om FMD (en zijn woorden) te gebruiken om een revolutie uit te lokken. Ondertussen is FMD verliefd geworden op zijn hospita en verwekt zelfs een kind bij haar. Later krijgt hij wel de papieren van Pavel van de politie. FMD leest het dagboek van zijn zoon, terwijl hij dat beter niet had kunnen doen. Hij is volkomen het spoor bijster. Het verhaal loopt somber en triest af.

"De meester van Petersburg" was een voor mij onbekende titel van Coetzee. De meeste van zijn bekendste titels heeft hij daarna geschreven. Toch werd dit boek al omschreven als "Dit is kunst. Het bewijs is geleverd". Misschien is het zijn doorbraak geweest? In ieder geval is dit ergens wel een typisch Coetzee boek: scherp, analytisch, loom en krachtig worden de messen geslepen (en het verhaal opgebouwd). Het is een onthutsende roman over de gespannen relatie tussen vader en stiefzoon, die elkaar blijkbaar niet begrepen. De stiefvader gaat -na de door van zijn stiefzoon- wanhopig op zoek naar een spoor van leven en kan eigenlijk niet accepteren dat Pavel dood is. Hij vraagt zich af of hij zelf schuldig is aan de dood van Pavel. Het brengt FMD aan de rand van de afgrond.


Marjan

 


De Zuid-Afrikaanse schrijver en essayist J. M. Coetzee is de nieuwe winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur. De Zweedse jury prijst zijn ambachtelijke compositie, zijn pregnante dialogen en zijn analytische brille.
(meer bij Knack.be)

Sint-Petersburg is na Moskou de belangrijkste stad van Rusland en is een belangrijk industrieel, wetenschappelijk en cultureel centrum.
(meer bij Wikipedia.nl)

Fjodor Michajlovitsj Dostojevski (Moskou, 11 november 1821 Sint-Petersburg, 9 februari 1881) was een Russisch schrijver en publicist, een van de meest bekende auteurs uit de Russische literatuur.
(meer bij Wikipedia.nl)

oorspr. uitgave 1994, 1995
isbn 9041404864
Ambo|Anthos uitgevers
229 pagina's
 

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 07/08/06  Eisjen

Terug naar top pagina