David Ebershoff - Vrouw nummer 19

Oorspronkelijke titel:The 19th Wife
543 pagina's | Karakter Uitgevers B.V. | september 2010


n april 2011 stond het boek van David Ebbershof op de leeslijst van de boekgrrls. Lees hier de nominatie. Helaas waren er maar weinig grrls die het boek lazen.

Historisch verhaal intressant, maar wel langdradig
The 19th Wife heb ik al ruim twee weken uit. Ik ben sindsdien een weekje weg geweest en merk dat er nu al veel van is weggezakt, dus het verhaal met enige nuances navertellen lukt niet meer. Zie daarvoor dus de boekgrrls-site ;-) Wel kan ik vertellen dat het met nogal wat moeite kostte om het boek uit te lezen en dat ik het verhaal uiteindelijk veel minder interessant vond dan ik had gehoopt/verwacht. De moeite met uitlezen kwam omdat het boek nogal een pil is, en af en toe bepaald langdradig. Dat komt misschien omdat het overgrote deel van het verhaal zich in het verleden (ongeveer 1830 tot 1870) afspeelt, en in een ouderwetse, omslachtige stijl wordt verteld.

Dat geldt voor een groot deel voor het verhaal van de hoofdpersoon, Ann Eliza Young, de 19e echtgenote uit de titel, die vertelt over haar ouders, haar jeugd, haar huwelijk met en echtscheiding van Brigham Young, profeet en leider van de mormonen in die tijd. Haar verhaal gaat dus voor een groot deel over gebeurtenissen die ze heeft meegemaakt, en dat is best interessant. Voor haar bespiegelingen geldt dat minder, vind ik, en dat was nog sterker het geval in de stukken waarin het 'verhaal' wordt verteld door de mensen om Ann Eliza heen: haar vader, haar broer (als ik me goed herinner), haar zoon, en haar echtgenoot. Hoewel het natuurlijk een goed idee is het verhaal op deze manier vanuit verschillende perspectieven voor het voetlicht te brengen, bestonden de stukken van deze personages hoofdzakelijk uit lange bespiegelingen die me nauwelijks konden boeien en zelfs ergerden omdat ze niet erg overtuigend overkwamen. Zo schrijft een zoon van Ann Eliza een brief naar een onderzoeker die gevraagd heeft naar informatie over zijn moeders leven. Dat wordt een ellenlange brief (14 kantjes in het boek) die voornamelijk over het eigen leven van de zoon, in plaats van dat hij antwoord geeft op de vragen van de onderzoeker.
Het boek was daarnaast minder interessant dan ik had verwacht omdat het me toch minder inzicht gaf in het fenomeen van de veelwijverij.
Duidelijk is wel dat de omstandigheid dat je als man meerdere vrouwen moet trouwen en als vrouw blijmoedig het zoveelste huwelijk van je man moet ondergaan voor Ann Eliza, haar moeder en haar vader emotioneel belastend is, maar waarom dat precies zo is, wordt niet echt duidelijk. De veronderstelling is kennelijk dat je alleen gelukkig kunt worden als je de unieke uitverkorene bent van iemand anders, en dat komt me ook niet onwaarschijnlijk voor, maar eigenlijk is dat natuurlijk 'maar' een premisse. Waarom kunnen mensen die verkiezen te leven in een maatschappij met religieuze regels waarin dat níet het belangrijkste en mooiste is die premisse toch niet loslaten? Dat maakt Ebershoff naar mijn mening niet echt duidelijk. En wat ik helemaal een zwaktebod vond was dat Ann Eliza op een gegeven moment stelt dat het systeem eigenlijk vooral niet deugt omdat het erg is voor de kinderen: met zoveel vrouwen in een gezin (het kunnen er rustig dertig zijn), zijn er ook gigantisch veel kinderen, en die krijgen natuurlijk veel te weinig aandacht van hun vader, want die weet amper wie wie is. Kennelijk kunnen de moeders dat gat niet vullen, maar waarom eigenlijk niet? Wat daarbij voor mij ook een grote open vraag bleef is wat de maatschappelijke consequenties zijn van het systeem van veelwijverij. Als een man zo'n dertig vrouwen kan hebben (velen uiteraard stukken jonger dan hemzelf, brr), wat blijft er dan over voor de andere mannen? Dat komt in het boek totaal niet aan de orde, terwijl het me ingrijpend lijkt als je gelooft dat je meerdere vrouwen moet hebben om in de hemel te komen (dat preekt Brigham namelijk), en je er niet eens één kunt krijgen omdat de (belang)rijkere mannen alle vrouwen inpikken. Maar in het boek komt geen enkele vrouwloze man voor. Dat kan toch niet? Nou ja, dit boek viel me dus gewoon een beetje tegen. Misschien had dat ook wel te maken met het feit dat ik niet zo heel veel op heb met religie, terwijl dit het derde boek op rij was waarin religie een belangrijke rol speelde (de andere twee waren Wolf Hall en Exodus. Jammer dus, en volgende keer beter ;-)

Toevallig las ik van de week een stuk met ervaringsverhalen - polygamie is hier in zuid-afrika een hot item nu we voor het eerst een president hebben die de ene vrouw na de andere trouwt (en voor de rest ook alom kinders verwekt). ook al is zijn redenatie over cultureelhistorisch verantwoord volgens velen klinkklare nonsens, hij moet het verder
zelf weten, vinden de meeste mensen. behalve dan dat de belastingbetalers opdraaien voor het onderhoud van al die dames en de 21 kinderen. De mensen in dit artikel zijn overigens geen Zulu's (zoals de president) maar moslim.

Een interessant artikel. Het maakt wel goed duidelijk dat het nare eraan is dat er (meestal) maar één partij is die er voor kiest. Dat het pijnlijk is als je als vrouw door de komst van een tweede vrouw ook zelf op het tweede plan komt te staan, wordt in The 19th Wife wel goed beschreven. En daarin was de crux dan dat vrouwen zich dat lieten aanleunen omdat meneer Brigham preekte dat meedoen aan polygamie een voorwaarde was om in de hemel te komen. Het gekke is natuurlijk dat het meestal (sterker voor zover mij bekend: altijd) gaat om een man met meerdere vrouwen, niet om een vrouw met meerdere mannen (nou ja, gek, het is volgens mij een uiting van de zwakke positie van de vrouw in de maatschappij). Volgens wikpedia bestaat er wel een woord voor beide vormen (maar een - mij gelijkwaardiger voorkomend - 'group marriage' is kennelijk zo modern dat er geen oud grieks woord voor is ;-)): Volgens het artikel zijn er ooit vier gemeenschappen geteld waar polyandry voorkwam, maar ik ken ze niet ;-)

Interessant bespreking, vooral omdat het klinkt als een boek dat mij ook waarschijnlijk dezelfde irritaties op zou leveren, dus hoef ik het zelf niet te lezen. Maar blijkbaar zijn er genoeg vrouwen (ook uit de 'normale' maatschappij?) die kiezen ervoor om in zulke huwelijken te stappen.  Als de gemeenschap gesloten was zou er inderdaad niet genoeg vrouwen zijn om iedere man meerdere vrouwen te verschaffen. Even een praktische vraag: als er geen vrouwloze man voorkomt dat 'importeren' ze zeker van buiten?

Hedendaags verhaal welkome afwisseling
Ik had een jaar geleden totaal geen moeite met het uitlezen van het boek, maar misschien had dat te maken met het feit dat polygamie en de mormonen toen in het nieuws waren om dat een leider gearresteerd was die meisjes zou dwingen om met veel oudere mannen te trouwen. En ik had ook geen drie boeken gelezen waarin religie een grote rol speelde. Ik vroeg me destijds af hoe dat in deze tijd toch mogelijk is en waarom het mormoonse geloof zo veel meer  in Amerika beleden wordt dat in de de rest van de wereld. Wat me vooral verbaasde was dat hoewel polygamie in Amerika bij wet verboden is, er weinig tegen opgetreden wordt.  Dat het zulke gesloten en behoorlijk self suported community's zijn  maakt het mogelijk dat de buitenwereld lang niet altijd weet wat er gebeurt.
Het hedendaagse verhaal mis ik in je beschrijving en alhoewel ik het niet het sterkste deel vond was het een wel wat luchtiger dan de zware kost in al die historische archiefstukken (die ik soms wat diagonaal las want langdradig waren ze zeker)  maar toch wel interessant. Daarin stond ook dat jongens regelmatig uit de gemeenschap werden verstoten zodat de oudere mannen jonge vrouwen aan hun 'harem' konden blijven toevoegen. En ja volgens mij was het zieltjes winnen onder de Engelse bevolking destijds inderdaad bedoeld om meer vrouwen de gemeenschap binnen te lokken.

Ik denk zeker dat je gelijk hebt wat betreft de uitstoting van de hoofdpersoon, dat gebeurde ongetwijfeld om te voorkomen dat zijn vriendinnetje niet meer voor de leider beschikbaar zou zijn. Maar dat dat verstoten zo massaal gebeurde dat de oudere/machtige mannen wel meer dan twintig vrouwen konden hebben, die conclusie had ik er niet gelijk uit getrokken.
En ja, het hedendaagse verhaal heb ik weggelaten. Gek eigenlijk, want hoewel ik in het begin even moest wennen aan de wat puberale stijl daarvan werd het steeds meer het deel van het boek waar ik naar uitzag. Ik was best geïntrigeerd door de vraag hoe die moord nu had plaatsgevonden en ik vond de speurtocht van de zoon van de verdachte leuk om te volgen. Alleen jammer dat het (naar mijn idee) nogal met een zeperd afliep. Ik vond het wel slim van Ebershoff dat hij hierbij gebruik maakte van iets dat al eerder in het boek was genoemd en leek te behoren tot de veelwijverij: het feit dat je eigenlijk niet weet wie de hoeveelste vrouw is. Maar eerlijk gezegd had ik me al veel eerder in het boek afgevraagd waarom dat zo was, en ik vond het nogal zwak dat dat niet werd uitgelegd: het is toch niet zó moeilijk om het aantal huwelijken te tellen? Waar kan dan verwarring over bestaan? Dat begreep ik niet. Pas bij de ontknoping van van het hedendaagse verhaal komt de aap uit de mouw: sommige vrouwen worden niet meer meegeteld omdat ze niet meer
door de man worden 'bezocht', en dergelijke. Leuk voor de ontknoping, dus, maar eigenlijk ook flauw, en jammer voor m'n begrip van de rest van het boek dat niet eerder werd verduidelijkt dat sommige vrouwen gewoon niet meer meetelden.

 

 Samenvatting Janneke

Nog meer over dit boek....: 

schrijver: 

boektitel: 

Vrouw nummer 19

leeslijst: 

maand: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.