Štiks, Igor: De stoel van Elijah


Tijdens Joodse besnijdenis ceremonies wordt een stoel opzij gezet voor de
profeet Elijah, de bewaker uit naam van God. En ja, Het Joods zijn heeft
een belangrijke plaats in De Stoel van Elijah, de tweede roman van Igor
Štiks.

Van de flap:

"De succesvolle auteur Richard Richter heeft zijn hele carričre lang geprobeerd om te onttrekken aan het beschamende fascistische verleden van zijn vader. Wanneer zijn vrouw hem verlaat belandt hij in een diepe crisis. Hij besluit terug te keren naar het huis waar hij opgroeide in Wenen. Daar ontdekt hij een brief met schokkende onthullingen die in 1941 door zijn moeder is geschreven aan een zekere Jakob Schneider. De brief is één maand voor de geboorte van Richard gedateerd, één maand voor haar dood. Door de inhoud van deze brief voelt Richard zich gedwongen om onderzoek te doen naar zijn verleden. Zijn zoektocht leidt hem naar het door oorlog verscheurde Sarajevo."

Toeval en noodlot. Het wordt het best omschreven door Alma: ‘Destiny is
the most powerful coincidence of all’. Maar een roman kan ook teveel
toeval hebben. Of noodlot. Dat gevoel bekroop me af en toe onder het
lezen. En ach, laat ik dan maar meteen doorgaan met de negatieve punten,
dan kan ik daarna ongehinderd jubelen. Om ons in spanning te houden
gebruikt Štiks verwijzingen naar de toekomst zonder te vertellen wat er
gebeurt. Mij ergerde dat op een gegeven moment. Er zijn nog wel meer
manieren om de spanning erin te houden. Ook vind ik dat Štiks zichzelf
een beetje heeft vertild aan de oudere hoofdpersoon. Die is al te zeer een
betweter geworden met heftige emotionele erupties. De jongere Ivor is met
veel meer soepelheid neergezet. Štiks verbindt zijn verhaal met een
toneelgezelschap dat midden in de oorlog door wil gaan met het op het
podium zetten van kwaliteitstoneel, waarvoor Alma de roman Homo Faber van Frisch wil bewerken. Ook al toeval en noodlot. En alvast een vingerwijzing naar het verloop van het verhaal. Wel een aardige manier om na te denken over kunst en oorlog.

De beschrijvingen van Sarajevo in die oorlogstijd in 1992 spreken erg tot
de verbeelding. Het zette mij ook aan het denken. Het was een oorlog waar
ik geen touw aan vast kon knopen. Ik trok me er dan ook niet zo veel van
aan en schrapte Joegoslavië van de vakantielijst. Misschien had ik me er
toch wat meer in moeten verdiepen. De 4 jaar durende destructie van een
multiculturele en kosmopolitische Europese stad voltrok zich voor de ogen
van de internationale gemeenschap en niemand greep in. Het begon voor
Štiks op 15 jarige leeftijd en het duurde tot zijn 19e. Ook al een
heftige tijd in het leven. Dat heeft ongetwijfeld veel impact op hem
gehad. De afstand die hij inneemt verbaast dus af en toe.

Štiks is een verteller van formaat. Hij jongleert met heden en verleden,
zonder dat je een moment in verwarring raakt. Er zitten mooie details in
het boek (Emina) en grote, krachtige verhalen (de rechter Daniël). Het
doet, zeker naarmate je dieper in het verhaal raakt, de zwakkere punten
vergeten. Nee, ik ben niet zo enthousiast als de heren-recensenten van
Humo en het Parool. Wel vond ik het een de-moeite-waardboek.

Igor Štiks werd in 1977 geboren in Sarajevo. Zijn proza, kritieken en
essays zijn in diverse tijdschriften verschenen. Zijn debuutroman Dvorac u
Romagni
is uitgeroepen tot het beste Slavische debuut van 2000 en werd
genomineerd voor de International IMPAC Dublin Literary Award. De stoel
van Elijah
won de prijs voor het beste Kroatische boek van 2006 en
verschijnt wereldwijd bij toonaangevende uitgeverijen. Štiks woont
tegenwoordig in Chicago.

 


yvonnep
Plaisirs et loisirs - weblog
http://www.philippa.nl/yvonnep
april 2008
 

 


ISBN978 90 234 2694 3
Omvang320 bladzijden
De Bezige Bij
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sarajevo

 

 

 

 

 

 

Recensie Humo

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 22/04/08  Eisjen