W.F. Hermans: Herinneringen van een Engelbewaarder, 1971



Dezer dagen met veel plezier herlezen, deze ouwe Hermans. De eerste
kennismaking was jaaaren geleden ( 37 stuks, hu hu) - dus 't werd bijna een
nieuw boek. Ook leuk: er zit een uitgebreide bespreking in van Jan Blokker.
In een VN, toen nog een uitgave op krantenformaat en -papier. Rechts die
toen populaire rubriek Terzijde. Remember? Dat rijtje gebbetjes over de
actualiteit? Ik snapte ze nauwelijks meer. Maar deze wel: 'Rekenfout: de agt
van Breda'. Terug in de tijd! En wie 'geen idee!!' heeft, is nog prettig
jong.

Hermans dan. 't Is een 'echte' - in die zin dat ook in deze roman 'de held'
door eigen initiatief niets voorelkaar krijgt. Wat hij ook onderneemt: dead
end. En na Nooit Meer Slapen (1966) is dit weer een verhaal dat zich
afspeelt in de chaos van de oorlogstijd. In dit geval de eerste dagen: van 9
tot 15 mei '40.

Een samenvatting? Hermans-lezers weten 't allemaal wel. Kort de aanloop dan.
De hoofdpersoon, Bert Alberegt (!) is officier van justitie. Regio
Z.Holland, woont in een niet nader genoemde plaats in de randstad. Eind
dertig, niet getrouwd. Op 9 mei brengt hij zijn uitgeweken duits-joodse
vriendin naar een boot, ze vertrekt naar de VS. In de war - had hij met haar
mee moeten gaan? - en in grote haast, hij moet naar een zitting, negeert hij
een eenrichtingsbord en rijdt op een stil weggetje een klein meisje dood.
Gooit in paniek haar lichaam in de bosjes en scheurt door naar zijn werk. De
volgende dag breekt de oorlog uit. En de chaos wordt compleet, zeker als dat
meisje een joods vluchtelingetje blijkt.

En die Engelbewaarder? Een mooie en cynische truc van de agnost Hermans. Als
'ik-figuur' is die permanent aanwezig. Geeft praktische tips die overigens
geen enkele wezenlijke zode aan de dijk zetten. Redt bv A's hoed door 'm op
een paaltje te planten. Of stuurt z'n auto de goede kant op. Maar met morele
zaken van goed/kwaad kan die engel zich toch echt niet bemoeien. Da's
kennelijk niet in 't belang van 'de baas'.

" t Was goed herlezen, deze Hermans. En ik ga Onder Professoren toch ook nog
es onder handen nemen. Ook al weer zo lang geleden. Overigens staat ergens
de verzuchting: Tom Poes, verzin een list! Uh? In 1940 al? Ik googelde even:
in '41 zou TP zijn intree gemaakt hebben in 't werk van Toonder. Nou ja.


Mart

 

 

Nooit gelezen, Mart, ik was 2 toen het verscheen... maar je hebt me helemaal enthousiast gemaakt met deze bespreking!
 

Deze Hermans heb ik nog niet gelezen, maar met jouw beschrijving wordt
het zeker een aanvulling op mijn lijstje te lezen boeken . Bedankt!


 

W.F. Hermans
 

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 04/01/09  Eisjen