Stefan Brijs
Post voor mevrouw Bromley

512 pagina's | Atlas | oktober 2011



Wees een man en vecht! Uw land heeft u nodig!

Na het bijzondere Arend en het huiveringwekkende De Engelenmaker was ik razend nieuwsgierig naar deze nieuwe roman van de Belgische schrijver Stefan Brijs. Een boek deze keer over de Eerste Wereldoorlog waarin Nederland nog neutraal bleef, maar waar de loopgravenoorlog in BelgiŰ en Frankrijk vele slachtoffers eiste.
Het thuisfront
Het eerste deel speelt zich af aan het thuisfront, in Post voor mevrouw Bromley is dat de arbeiderswijk Hoxton in Londen. In mei 1914 zijn de voorbereidingen voor de oorlog in volle gang, voorbereidingen die John Patterson met afschuw vervullen. Het meest afschuwelijke is wel dat zijn jeugdvriend Martin Bromley, de zoon van zijn zoogmoeder, die met zijn zeventien jaar eigenlijk nog te jong is om uitgezonden te worden, er alles aan doet om maar zo snel mogelijk deel te kunnen nemen aan de oorlog en daarbij niet terug deinst voor geweld en bedrog.  
Zijn vriend noemt hem een slappeling, maar de twee jaar oudere John wil zijn droom om te gaan studeren niet opgeven en peinst er niet over om zich te melden. Zodoende vertrekt Martin als soldaat naar het Europese vasteland en blijft John achter bij zijn eigen vader in een met boeken volgestouwd kelderappartement. Kort na het vertrekt van Martin ontmoet John William Dunn een student Duits die zich fel afzet tegen het patriottisme en het beeld dat de kranten schetsen van Duitsers en het verloop van de oorlog in het algemeen. Pure propaganda vindt hij het en de brieven die de ouders van gesneuvelde soldaten thuis bezorgd krijgen -waarin iedereen een heldendood gestorven is- noemt hij misleidend. Ondertussen gaat de oorlog maar door en krijgen John en met name William het steeds moeilijker om zich te verweren tegen de grote druk die op hen uitgeoefend wordt om zich te melden voor de hero´sche strijd. John is dan ook danig uit het veld geslagen wanneer Mary Bromley hem op straat een witte veer -het teken voor lafaard- geeft. Thuis merkt hij dat zijn vader, die postbode is steeds stiller wordt omdat het hem steeds moeilijker valt de brieven met het slechte nieuws bij de mensen te bezorgen en hen daarmee alle hoop op een veilige terugkeer van man, zoon of geliefde te ontnemen. Hij houdt zich liever bezig met het categoriseren van zijn enorme boekenverzameling en deze te beschermen tegen een eventuele luchtaanval.
Ook dat heeft zijn reden.
Het Westfront
Het tweede deel speelt zich af aan het Europese westfront in het jaar 1917. John heeft zich uiteindelijk toch aangemeld, maar niet omdat hij plotseling door vaderlandsliefde overspoelt werd. Mevrouw Bromley heeft hem bij zijn vertrek met klem gevraagd uit te zien naar Martin van wie zij al lange tijd niet meer heeft gehoord. John weet wel beter, in zijn ransel zit een nooit bezorgde brief van het ministerie van oorlog aan mevrouw Bromley. John mag als bediende van luitenant Ashwell niet mopperen, in vergelijking met veel van zijn kameraden heeft hij een luizen baantje. EÚn van zijn taken is het verzamelen en rondbrengen van de post, zo treedt hij in zekere zin in de voetsporen van zijn vader. Brieven van geliefden en familieleden zijn voor de soldaten de meest welkome berichten en omgekeerd geldt dat ook. John, die eerst net als William de misleidende brieven veroordeelde begrijpt steeds beter welke troost zo'n brief kan geven en hij snapt ook meer van zijn vaders beweegredenen om eindeloos te talmen met het bezorgen van sommige brieven. Het soldatenleven zal niet zo makkelijk blijven, de overbekende beelden van ploeterende soldaten door de onder gelopen loopgraven en de vele doden die op de slagvelden zijn achtergebleven trekken voorbij en ook John's peloton ontkomt niet aan de nodige verliezen. Tijdens een kort verlof gaat John op reis om uit te zoeken waar Martin gesneuveld is. De enige aanwijzing die hij heeft is een ansichtkaart uit Poperinge, die Martin hem twee jaar eerder stuurde. Daar aangekomen hoort hij een schokkend verhaal, een einde dat totaal verbijsterd.

Verrassende invalshoek
In Post voor mevrouw Bromley kiest Stefan Brijs voor een andere invalshoek dan de meeste boeken die over de Eerste Wereldoorlog geschreven zijn. Dat hij vanuit het perspectief van een Engelse soldaat schrijft is voor hem nooit een vraag geweest. Het idee voor deze roman kreeg hij toen hij op de Belgische TV een documentaire zag waarin een Engelse luitenant in de loopgraven bezig was de brieven van zijn manschappen te censureren. Toen hij daarna meer onderzoek deed stuitte hij op een aantal interessante elementen waar hij nog nooit van gehoord had. Voor mij stonden er ook een aantal verrassende zaken in. De betekenis van de witte veer was mij totaal onbekend, dat in Londen pogroms tegen de Duitsers waren wist ik niet en dat er een luchtaanval met een zeppelin boven Londen heeft plaatsgevonden was ook nieuw voor mij.
Literaire elementen
Wat Post voor mevrouw Bromley ook zeer de moeite waard maakt is de Engelse en Duitse literatuur die door het verhaal heen gevlochten wordt. Zo heet de hond van de familie Bromley Shakespeare en worden op aanraden van John twee jonge katertjes Milton en Keats genoemd. De beelden en sfeer in het eerste deel doen sterkt aan de boeken van Dickens denken, iets wat Brijs versterkt door een antiquair op Scrooge te laten lijken. Verder staan er veel titels en citaten van bekende Britse schrijvers
in het boek, met name de liefdespoŰzie van Keats neemt een bijzonder plaats in. Ook Goethe's Het lijden van de jonge Werther wordt min of meer gekopieerd in John's onbeantwoorde liefde voor Mary. Dit alles wordt heel naturel door het verhaal heen gevlochten, zonder dat het als belerend overkomt.
Talbot House
Het in het boek genoemde Talbot House in Poperinge, bestaat echt. Aalmoezenier Philip Clayton, probeerde daar tijdens de oorlog een alternatief te bieden voor het 'liederlijke' uitgaansleven dat Poperinge de soldaten tijdens hun verlof bood. Tegenwoordig is het een museum waar tot halverwege de maand december een tentoonstelling is met voorwerpen, documenten, foto's en verhalen die Stefan Brijs hebben ge´nspireerd tot het schrijven van dit wondermooie boek.


Janneke




 Post voor Bromley



 StefanBrijs

Stefan Brijs


biografie

fragment










































































Talbot House

Talbot House

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 06/11/11  janneke