Denkende schrijvers - over filosofie en literatuur


Denkende schrijvers - over filosofie en literatuur Kees 't hart, Gerrit Krol, Geerten Meijsing, Sybren Polet, M. Februari, AFTH van der Heijden, Nelleke Noordervliet, Dirk van Weelden (met een inleiding van Andre Klukhuhn) Bijleveld,

Bovenstaande schrijvers geven in deze uitgave hun visie over de relatie tussen denken en schrijven- of tussen filosofie en literatuur. Werkelijk geen idee wat ik van zo'n uitgave moest verwachten, maar hoe verrassend hoe verschillend de schrijvers de vraag hebben geinterpreteerd. Geen idee in hoeverre hierop strakke regie is gevoerd door de initiŽrende partijen en of de redactie (Klukhuhn, Jaeger))/uitgever. Ik vind het een onmogelijke taak om dit allemaak kort samen te vatten (en ben ook nog eens volstrekt een leek op dit gebied die wel eens wat filosofievoer leest en zal het boekje nog eens moeten lezen om het allemaal te snappen), maar zal wel een poging doen om een beeld te geven van deze uitgave.

Klukhuhn (ondertitel "Robert Musil, denkende schrijver") gaat in zijn inleiding in op de "strijd" die Robert Musil in zijn boek De man zonder eigenschappen beschrijft tussen het "strikt redelijke denken" en het "louter onbewust schrijven, zonder tussenkomst van de rede".

Nelleke Noordervliet (ondertitel "denken, schrijven, geloven") had mij gelijk bij de lurven door de titel van de uitgave als pompeus te beschouwen en vervolgens kritisch het thema nuchter te analyseren. Wil haar boeken zo schrijven dat je de filosofie wel herkent zonder het de stempel filosofie te geven. Lekker verfrissend.

Dirk van Weelden (ondertitel "Niet de bedoeling") begint zijn bijdrage wel aardig door een oude ex-minnares op te voeren die hem meetroont naar een stukje braakliggend terrein in Amsterdam. Hij gaat in op de wijze waarop hij omgaat met de filosofie. Hij "gebruikt"de filosofie om overeind te blijven in de chaos van vragen die dagelijks op hem afkomen. Maar voor hem is het lezen van filosofische teksten (die hij leest als lectuur) hetzelfde als films of omzwervingen door de stad maken.

Bij Sybrend Polet (ondertitel "voordenken en nadenken") ben ik afgehaakt: teveel theoretische geleuter.

Gerrit Krol (ondertitel "de toekomst van het kwaad") analyseert de wereld in goed en kwaad en bespiegelt wat "de schreef"is (de grens wat goed en wat kwaad is en wie dat dan bepaalt). Wel interessant, maar lijkt me wat teveel afgedwaald van het thema van de uitgave.

Kees 't Hart (ondertitel "als een lichte verplaatsing van lucht") legt vooral het schrijfproces van zijn roman "Land van genade"uit. Filosooof is voor hem een inspiratiebron, maar hij beschouwt zichzelf niet als een filosoof. Hij gaat zitten en schrijft het boek.

Geerten Meijsing gaat in op zijn moeizame relatie met Plato.

M. Februari (waarom die M. en niet gewoon Marjolijn of was het Marjolein?) wordt geinterviewd, evenals AFTH. Die interviewvorm staat ineens zo in schril contrast, waarom ineens een andere opzet gekozen?. De ondertitel bij M. Februari is "Een moeilijk gesprek" en dat is het voor mij ook letterlijk. pffff, dan zijn die zaterdagstukjes in de VK aangenamer om te lezen.  AFTH vertelt dat hij nooit zijn doctoraal filosofie heeft gedaan (en dat was blijkbaar een groot geheim?). Een groot contrast met het vorige interview. Vrijwel elke reactie van AFTH begint met "Ja,...". Het leest wat lekkerder weg als journalist en geinterviewde niet in de clinch liggen. Worden ook wat persoonlijke vragen beantwoord. Wel leuk om de mens AFTH ietsje beter te leren kennen, maar het staat wel in scherp contrast met de rest van de uitgave.

Pffff, Ik weet niet of ik nou een goed beeld heb gegeven. Ga zelf maar lezen.......... Al met al heb ik de indruk dat er an sich weinig nieuws in deze uitgave staat (of het is aan me voorbij gegaan). Het zijn wat bespiegelingen van een aantal auteurs over dit thema. M.n. aardig om je een beeld te vormen van deze schrijvers. De een doet lekker recht toe recht aan, de ander gaat in op zijn eigen boek en analyseert die achteraf, de ander probeert een wetenschappelijke filosofisch verhandeling op te zetten. Nogmaals: geen idee of bewust is gestuurd op deze verschillende invalshoeken of dat het toevalligheid is, maar hierdoor is de uitgave niet echt meer geworden dan een optelsom van de afzonderlijke delen. Beetje jammer toch wel (ondanks dat ik het niet allemaal meer zo 1,2,3 kan reproduceren;-))

Marjan

 

 


184 pagina's,
isbn 9061319846,
1997 uitgave van de stichting literaire activiteiten en universiteit van Utrecht
 

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 17/07/06  Eisjen

Terug naar top pagina