Denkende schrijvers - over filosofie en literatuur Kees 't hart, Gerrit
Krol, Geerten Meijsing, Sybren Polet, M. Februari, AFTH van der Heijden,
Nelleke Noordervliet, Dirk van Weelden (met een inleiding van Andre
Klukhuhn) Bijleveld,
Bovenstaande schrijvers geven in deze uitgave hun visie over de relatie
tussen denken en schrijven- of tussen filosofie en literatuur. Werkelijk
geen idee wat ik van zo'n uitgave moest verwachten, maar hoe verrassend
hoe verschillend de schrijvers de vraag hebben geinterpreteerd. Geen
idee in hoeverre hierop strakke regie is gevoerd door de initiërende
partijen en of de redactie (Klukhuhn, Jaeger))/uitgever. Ik vind het een
onmogelijke taak om dit allemaak kort samen te vatten (en ben ook nog
eens volstrekt een leek op dit gebied die wel eens wat filosofievoer
leest en zal het boekje nog eens moeten lezen om het allemaal te snappen),
maar zal wel een poging doen om een beeld te geven van deze uitgave.
Klukhuhn (ondertitel "Robert Musil, denkende schrijver") gaat in zijn
inleiding in op de "strijd" die Robert Musil in zijn boek De man zonder
eigenschappen beschrijft tussen het "strikt redelijke denken" en het "louter
onbewust schrijven, zonder tussenkomst van de rede".
Nelleke Noordervliet (ondertitel "denken, schrijven, geloven") had mij
gelijk bij de lurven door de titel van de uitgave als pompeus te
beschouwen en vervolgens kritisch het thema nuchter te analyseren. Wil
haar boeken zo schrijven dat je de filosofie wel herkent zonder het de
stempel filosofie te geven. Lekker verfrissend.
Dirk van Weelden (ondertitel "Niet de bedoeling") begint zijn bijdrage
wel aardig door een oude ex-minnares op te voeren die hem meetroont naar
een stukje braakliggend terrein in Amsterdam. Hij gaat in op de wijze
waarop hij omgaat met de filosofie. Hij "gebruikt"de filosofie om
overeind te blijven in de chaos van vragen die dagelijks op hem afkomen.
Maar voor hem is het lezen van filosofische teksten (die hij leest als
lectuur) hetzelfde als films of omzwervingen door de stad maken.
Bij Sybrend Polet (ondertitel "voordenken en nadenken") ben ik afgehaakt:
teveel theoretische geleuter.
Gerrit Krol (ondertitel "de toekomst van het kwaad") analyseert de
wereld in goed en kwaad en bespiegelt wat "de schreef"is (de grens wat
goed en wat kwaad is en wie dat dan bepaalt). Wel interessant, maar
lijkt me wat teveel afgedwaald van het thema van de uitgave.
Kees 't Hart (ondertitel "als een lichte verplaatsing van lucht") legt
vooral het schrijfproces van zijn roman "Land van genade"uit. Filosooof
is voor hem een inspiratiebron, maar hij beschouwt zichzelf niet als een
filosoof. Hij gaat zitten en schrijft het boek.
Geerten Meijsing gaat in op zijn moeizame relatie met Plato.
M. Februari (waarom die M. en niet gewoon Marjolijn of was het Marjolein?)
wordt geinterviewd, evenals AFTH. Die interviewvorm staat ineens zo in
schril contrast, waarom ineens een andere opzet gekozen?. De ondertitel
bij M. Februari is "Een moeilijk gesprek" en dat is het voor mij ook
letterlijk. pffff, dan zijn die zaterdagstukjes in de VK aangenamer om
te lezen. AFTH vertelt dat hij nooit zijn doctoraal filosofie
heeft gedaan (en dat was blijkbaar een groot geheim?). Een groot
contrast met het vorige interview. Vrijwel elke reactie van AFTH begint
met "Ja,...". Het leest wat lekkerder weg als journalist en
geinterviewde niet in de clinch liggen. Worden ook wat persoonlijke
vragen beantwoord. Wel leuk om de mens AFTH ietsje beter te leren kennen,
maar het staat wel in scherp contrast met de rest van de uitgave.
Pffff, Ik weet niet of ik nou een goed beeld heb gegeven. Ga zelf maar
lezen.......... Al met al heb ik de indruk dat er an sich weinig nieuws
in deze uitgave staat (of het is aan me voorbij gegaan). Het zijn wat
bespiegelingen van een aantal auteurs over dit thema. M.n. aardig om je
een beeld te vormen van deze schrijvers. De een doet lekker recht toe
recht aan, de ander gaat in op zijn eigen boek en analyseert die
achteraf, de ander probeert een wetenschappelijke filosofisch
verhandeling op te zetten. Nogmaals: geen idee of bewust is gestuurd op
deze verschillende invalshoeken of dat het toevalligheid is, maar
hierdoor is de uitgave niet echt meer geworden dan een optelsom van de
afzonderlijke delen. Beetje jammer toch wel (ondanks dat ik het niet
allemaal meer zo 1,2,3 kan reproduceren;-))
