Ik ben naar Berlijn
geweest en had in de bibliotheek speciaal het boek Boze geesten van
Berlijn gehaald, dat stond namelijk al lang op mijn verlanglijstje. En
het bleek ook een ideaal boek te zijn voor deze reis.
Philippe Remarque is jarenlang correspondent voor de Volkskrant in
Berlijn geweest en hij schrijft: “Van het nieuwe Berlijn geef ik in de
volgende hoofdstukken een persoonlijk verslag. De hoofdstukken gaan
steeds over een plek in de stad, de geschiedenis en de omgang daarmee
in het heden. Ik hoop zo een toegankelijke introductie te hebben
geschreven voor Nederlanders met belangstelling voor Berlijn. Geen
reisgids, geen geschiedkundige verhandeling, maar verhalen over de
interessantste stad die ik ken. “
De onderwerpen die hij behandelt zijn onder andere Leibnitzstrasse 58,
het adres waar hij zelf woont, de Rijksdag, de Führerbunker, het
Kanzlerambt, de Karl-Marx-Allee en het Holocaustmonument. Hij heeft per
onderwerp 5 tot 11 hoofdstukken en dat is heel vaak vanuit meerdere
kanten belicht door gesprekken die hij met verschillende mensen voert,
informatie die hij opduikt door naar allerlei (soms zeer obscure)
plaatsen te bezoeken, en volgens mij door ook heel veel
achtergrondinformatie te lezen en dat wordt allemaal op een zeer
prettige manier samengevoegd en er worden echt verhalen van gemaakt.
Ook al was het volgens hem dan niet de bedoeling, voor mij was het toch
een soort reisgids. Al de genoemde plaatsen heb ik bezocht (op de
Leibnitzstrasse na) en ik was erg onder de indruk door alle verschillen
met de eerste keer dat ik in Berlijn was in 1981, toen het nog een
gedeelde stad was met Oost-Duitse militairen aan de grens en bij
Checkpoint Charlie. Wat een verschill!
Tussen toen en nu heeft de stad een grote ontwikkeling doorgemaakt, het
is heel boeiend om daar in dit boek in meegenomen te worden en ook hoe
de Berlijners en de Duitsers zijn omgegaan met al die vraagstukken.
Want er zijn nogal wat “boze geesten” op heel veel plaatsen en bij heel
veel mensen. De omgang met het nazi-verleden, met de vermoorde joden en
andere slachtoffers, met de verschillen tussen oost en west en het
DDR-verleden, en al de keuzes die moesten worden gemaakt toen eenmaal
was besloten om Berlijn weer de hoofdstad te maken.
Zeer lezenswaardig en informatief. Het enige minpuntje is dat het wel
duidelijk is dat het boek uit 2005 komt. Van de ontwikkelingen die
voltooid zijn en gebouwen die af zijn is het verhaal ‘afgerond’, maar
bijvoorbeeld rond het “Palast der Republik” zijn er weer heel wat
ontwikkelingen geweest sindsdien en dan merk je dat het boek toch al
weer 7 jaar oud is.
Een aanrader.
Marike
|
Philippe Remarque
|
