Nada is de roman waar de Spaanse schrijfster Carmen Laforet in 1944,
op 23-jarige leeftijd, mee debuteerde. Ze won er de prestigieuze
literaire Nadal-prijs mee. Daarna schreef ze nog een aantal succesvolle
verhalenbundels en romans. In de jaren '60 stopte ze met schrijven en
trok zich terug uit het openbare leven. Volgens haar zoon omdat de
bekendheid en de steeds terugkerende vragen in interviews haar
verveelden. De schrijfster overleed in 2004, en onlangs verscheen de
Nederlandse vertaling van haar eersteling.
Het verhaal
'Nada' speelt zich af direct na de Spaanse burgeroorlog van 1936 1939 en
beschrijft een jaar uit het leven van Andrea. Zij verhuist dan als
18-jarige naar Barcelona om te gaan studeren. Ze zal bij haar familie in
gaan wonen. Maar dat blijkt een bizarre familie te zijn waarin de
verschillende mensen elkaar openlijk beledigen en zelfs naar het leven
staan. In de loop van het jaar wordt Andrea steeds meer leeggezogen door
haar familie en wordt haar studie meer en meer op de achtergrond gedrukt.
Toch probeert ze deze situatie te ontvluchten, zich eraan te onttrekken
is het eigenlijk meer. Maar dat valt niet mee als je geplaagd door
honger en continu op je hoede de wereld tegemoet moet treden.
Het is een bizar en beklemmend verhaal. Maar wel goed geschreven, je
kunt je helemaal voorstellen hoe de aan het begin zo levenslustige
Andrea totaal ten onder gaat door het leven tussen die haatdragende
familieleden. En dat ze daar ook een tik van meekrijgt. Dat ze haar
vrienden al net zo gaat bekijken als haar familieleden.
Het nawoord van Vargas Llosa, een Zuid-Amerikaans gevierd schrijver,
verbaast me enigszins. Hij veroordeelt de manier waarop Laforet met het
thema sex omgaat. Maar daarin is het Spanje van begin jaren '40 van de
vorige eeuw niet te vergelijken met Zuid Amerika. De moraal van die tijd,
de veelal superstrenge bewaking van de eer van een meisje en de daarbij
verkrampte manier om met lichamelijkheid om te gaan, de heimelijkheid en
nieuwsgierigheid naar het verbodene is juist heel goed weergegeven!
Bovendien was het boek van Laforet natuurlijk nooit uitgegeven als zij
als vrouw, halverwege de jaren '40, expliciet over sex had geschreven.
Dus daar doet Vargas Llosa Laforet mi tekort.
Volgens de Spaanse Wikipedia beweren velen dat Nada autobiografisch is,
maar Laforet zelf heeft dat altijd ontkend (hoewel ze wel aangaf dat er
autobiografische elementen in haar werk zitten).
Aanrader? Ik weet het niet. Ik was geintrigeerd en omdat het zich in
Barcelona afspeelt, een stad waar ik graag kom, kende ik veel plaatsen.
Maar het verhaal is tegelijkertijd zo zwaar. Daar moet je maar net tegen
kunnen. Omdat ik het zo naargeestig vond, las ik het in horten en stoten.
Telkens legde ik het weg, om het een paar dagen later toch weer op te
pakken. Want het intrigeert dus wel.
 Else
september 2006
|
'Carmen Laforet vertelt het verhaal met een proza dat varieert van
ijskoud tot vlammend, waarin wat wordt verzwegen belangrijker is dan wat
wordt gezegd, en waardoor de lezer wordt gevangen in een
onbeschrijflijke beklemming, van het begin tot het eind van de roman.'
Uit het
nawoord door Mario Vargas Llosa (pdf-file)
ISBN 9074622 54 2
Eerste druk, 2006
(MKW
Uitgevers)
Meer informatie over de
schrijfster (Spaans)
Spaans krantenbericht nav haar overlijden |
