' De
winter kwam vroeg dit jaar', zo begint Blindgangers de
vijfde roman van Joke J. Hermsen. In die vroeg ingevallen winter reizen
de leden van het studenten genootschap Nil desperandum (Gij zult
niet wanhopen) van Amsterdam naar het Drentse platteland om daar
het 25 jarig jubileum te vieren van het in de jaren tachtig opgerichte
filosofisch studentengezelschap. In een dramatis personae aan
het begin van de roman zijn de meesten al kort voorgesteld zodat je op
de hoogte bent van hun burgerlijke staat, eventuele kinderen, carrière,
hoe ze in het leven staan, wie met wie iets heeft gehad of
familiebanden deelt. Na het eerste deel waarin ieder zich zowel fysiek
als in gedachten voorbereidt op het weerzien besef je dat Hermsen er
uitstekend in geslaagd is een groepje eigentijds mensen bij elkaar te
schrijven met genoeg sluimerend onbehagen en aankomend gedonder om een
boeiend vervolg in het vooruitzicht te stellen. Een vervolg met
overigens weinig actie, maar des te meer interactie waarin duidelijk
wordt dat iedereen 'het ware, het goede en de liefde' hoopte en
verwachte te vinden.
Bas, één van de oprichters van Nil desperandum verlangt op zijn
47ste wanhopig naar een leven zonder verplichtingen. Zijn academische
carrière en zijn huwelijk met Anne zijn op een dieptepunt beland. Een
hypotheekschuld en de zorg voor een tweeling houden hem in zijn bestaan
gevangen. Zijn vriend Reindert is weggelopen uit een huwelijk 'zonder
tekst en seks' al heeft zijn ex na de scheiding wel heel veel tekst die
voornamelijk gericht is op het verkrijgen van een hoge alimentatie, het
zwart maken van zijn nieuwe vriendin Ella en een wig te drijven tussen
hem en zijn dochters. Het brengt hem in financieel en emotioneel
opzicht aan de rand van de afgrond. Wat uit elkaar gaan betreft lijken
Johan en Reinderts zus Iris het beter gedaan te hebben. Ze hebben nog
steeds contact met elkaar en voeden hun dochter gezamenlijk op. Iris
lijkt een beetje in de feministische golf te zijn blijven hangen, maar
is trots op hun uitstekend nahuwelijk. Johan op zijn beurt is blijven
hangen in de rol van vrouwenversierder en als succesvolle neurochirurg
heeft hij aan vrouwelijke aandacht geen gebrek.Tot slot is daar Det,
een dichteres die als enige van het stel single is gebleven. Zoals
het goede studenten betaamt hebben ze allemaal iets voorbereidt, maar
ook zonder dat valt er met de verschillende visies en levensstijlen
genoeg te bediscussiëren en er smeult iets waarbij het de vraag is of
en wanneer het zal exploderen.
Na een non-fictie boek (Stil de tijd) en een essay (Windstilte
van de ziel) was Joke Hermsen nog niet uitgeschreven over het
fenomeen tijd. Met Blindgangers voegt ze aan dit rijtje nog
een roman toe. Op zich is de werkelijke tijd waarin het ver haal zich
afspeelt, maar kort. niet langer dan een weekend. Toch weet ze die tijd
aardig op te rekken, door de personages terug te laten gaan naar hun
studententijd en de daarop volgende 25 jaar. Blindgangers is
ondanks, of misschien ook wel dankzij de filosofische 'traktaten' een
heerlijk boek. Sowieso vind ik de combinatie van literatuur en
filosofie een hele mooie, maar in deze roman is de combi door de vlotte
schrijfstijl en eigentijdse (dus herkenbaar) beelden wel heel goed
neergezet. Ik lees de romans van Joke J. Hermsen met steeds meer
plezier en met deze confronterende schets over de hedendaagse tijd
heeft ze me opnieuw verrast. Vooral het laatste hoofdstuk is er één van
uitzonderlijke schoonheid en troost. Het is het meest ontroerende wat
ik ooit las, waarbij ik na afloop geen traan hoefde weg te pinken, maar
het boek met een heel vredig gevoel kon dichtslaan.
Janneke
 Ik heb het boek ook net uit, en was
ook zeer enthousiast, want ben nogal van Joke Hermsen. Mijn enige
kritiek zou zijn, dat de vlotte schrijfstijl, soms haaks stond op de
zware onderwerpen.
Bij tijd en wijle een beetje Saskia Noort trekjes, waar ik dus niet van
ben. De wie is wie aan het begin van het boek, was inderdaad handig, en
nodig ook. Ook ik kwam aan mijn trekken met hoe filosofie te betrekken
in het dagelijks jachtige bestaan.
En hoe we daar in te kort schieten.
Al die dingen die ze in haar essays in: De Gestilde Tijd " onder
woorden bracht, worden in dit mooie boek beschreven.
Het laatste hoofdstuk een knaller inderdaad.
Ben ook een fan! een paar weken
geleden was ik bij een lezing van haar over Blindgangers. Ze legde uit
dat Blindgangers een roman is waarin ze haar theorieën uit Stil de tijd
in verhaalvorm gegoten heeft. Ze las stukken voor, die
illustratief waren voor de vrouwen in de roman, schitterend. Ik ben nog
niet echt aan Blindgangers begonnen, snuffelde er een beetje aan,
was nog te chaotisch met mijn tijd aan het omspringen om stil te gaan
zitten lezen. Ik kan beter eerst Stil de tijd nog eens lezen!
|
boektrailer
Lezen TV
Joke J.
Hermsen
|
