J.M. Ledgard
Tot het laatste vuur de diepzee bereikt
Oorspronkelijke titel Submergence
Vertaald door Ine Willems
270 pagina's | Signatuur | februari 2012 


Introductie
Voor veel kennissen is het niet duidelijk of de zelfbewuste professor Danielle Flinders ooit ruimte zal scheppen voor een duurzame relatie. Ze komt uit een reislustig, maar hecht gezin en ondanks haar jetsetachtige leventje is ze een gepassioneerd en toegewijd wetenschapper. Als wiskundige en oceanograaf onderzoekt ze de diepste lagen van de oceaanbodem. Ze is ervan overtuigd dat de oceaan de bakermat is van alle leven op aarde. Met Kerst neemt ze een korte vakantie die ze zoals altijd in haar eentje doorbrengt aan de Cote d'Azur.
Hij leidt een zwervend bestaan vol onzekerheden. Zijn jeugd in het noorden van Engeland zag er wat dat betreft anders uit, het was volgens vaste patronen verlopen. Tegenwoordig woont hij in het Muthaiga-district in Nairobi. Zijn naam is James More, zijn dekmantel adviseur van waterprojecten in Afrika voor de Britse regering. In werkelijkheid rapporteert hij over Al Qaida-activiteiten in de Afrikaanse regio. Hij stapt op het vliegtuig naar Frankrijk om even te ontsnappen aan zijn baan en Nairobi's roverij. In hotel 'Atlantic' ontmoeten de twee elkaar en het wordt voor beiden een onvergetelijke Kerst waar ze afzonderlijk van elkaar nog vaak aan terugdenken.

Gegijzeld
James doet dat als gijzelaar, gevangen gehouden door jihadisten in SomaliŽ. Ontsnappen lijkt hem onwaarschijnlijk, SomaliŽ is Afghanistan niet, waar je voor een inwoner kunt doorgaan door je in traditionele kleren te steken en een baard te laten staan. Hij moet nep-executies ondergaan, wordt geslagen en moet lange afstanden lopen door het droge Somalische landschap. Zijn enige hoop is dat ze hem niet ontmaskeren en dat zijn adviezen als waterbouwkundige hen van dienst kunnen zijn. Zijn angst en waanzin gaat hij te lijf door schetsmatige gedachten aan gelezen boeken, schilderijen en films die hij gezien heeft en aan muziekstukken waar hij ooit met genoegen naar luisterde. Natuurlijk zijn er ook korte uitwisselingen met zijn gijzelnemers over geloof, water en geweld, maar hij waakt er voor om in de valkuil van het stockholmsyndroom te vallen. En dan zijn er telkens weer de herinneringen aan de intense romance in het jaar daarvoor en de diepzinnige gesprekken die Danielle en hij tussendoor voerden.

De diepzee
Danielle herinnert zich deze romance terwijl ze in de Groenlandzee een onderwaterexpeditie aan het voorbereiden is. Ze weet dat James niet helemaal de waarheid sprak toen hij haar over zijn werk vertelde, dat had ze gezien aan de botten in zijn handen die gebroken waren geweest en aan de littekens op zijn gezicht. Maar er was een grote saamhorigheid tussen hen en hij was intelligent genoeg om haar verhalen over haar grote passie te kunnen volgen. Die passie is de diepzee en de ondoordachte manier waarop de mensen met haar schatten omspringen. Een passie die tijdens haar studententijd aangewakkerd werd door het Soemerisch archief van de universiteit van Zurich, waar ze onder de bekoring raakte van hun mythologische visie die nauw verbonden is met de oceaan. Interessant zijn ook haar observaties over haar werk als gekleurde vrouw in de overwegend mannelijk wereld van de wetenschap.

Lezenswaardige overpeinzingen, reflecties en feiten
Een cerebraal boek, dat is wat in me opkomt als ik 'Tot het laatste vuur de diepzee bereikt' uit heb, hoewel de Nederlandse titel wel heel poŽtisch is. De Engelse (onderdompeling) komt misschien dichter bij het gevoel dat ik na het lezen had. Er staan zoveel wetenswaardigheden en gedachtesporen in dat je na het lezen even bij moet komen. Maar dan pak je het boek weer op en bladert naar passages die je aandacht trokken. Zo'n passage is bijvoorbeeld die waarin Danielle verklaard waarom we meer geld uitgeven aan onderzoek in de ruimte, dan aan diepzeeonderzoek. Volgens haar heeft dat te maken met het gevoel van vrijheid dat mensen ervaren in de ruimte en het gevoel van begrensdheid dat een onderzoek onder water oproept. En zo staan er tal van lezenswaardige overpeinzingen, reflecties en feiten in. Al die zaken en de gebruikte termen maken het lezen niet gemakkelijk, maar dat werd ruimschoots goedgemaakt door de rijkdom aan beelden. Het beeld dat mij na het lezen bij is gebleven is dat van een Danielle die in haar capsule onder water verdwijnt terwijl op het zelfde moment James op kilometers afstand uit datzelfde water oprijst en zijn vrijheid tegemoet zwemt.


In het gedicht The Kraken van Alfred Tennyson dat in 1830 werd gepubliceerd vinden we de titel van het boek terug. Kraken waren mythologische zeemonsters, die leken op enorme inktvissen.

    Below the thunders of the upper deep;
    Far far beneath in the abysmal sea,
    His ancient, dreamless, uninvaded sleep
    The kraken sleepeth: faintest sunlights flee
    About his shadowy sides; above him swell
    Huge sponges of millennial growth and height;
    And far away into the sickly light,
    From many a wondrous grot and secret cell
    Unnumber'd and enormous polypi
    Winnow with giant arms the slumbering green.
    There hath he lain for ages, and will lie
    Battening upon huge seaworms in his sleep,
    Until the latter fire shall heat the deep;
    Then once by man and angels to be seen,
    In roaring he shall rise and on the surface die.

Het gedicht beschrijft de droomloze slaap van de kraken, in de allerdonkerste diepten van de zee. Om en boven hem groeien sponzen, millennia oud. Talloze poliepen en armen vullen het sluimerende groen. Hij ligt daar al eeuwen en zal blijven slapen, tot het laatste vuur ook de diepzee bereikt. Dan wordt hij voor het eerst door mensen en engelen gezien, als hij met zwaar gebrul omhoog komt en aan de oppervlakte sterft. (bron Wikpedia)


Janneke








tot het laatste vuur


J.M. Ledgard


J.M. Ledgard is in 1968
geboren op de
Shetlandeilanden en
opgegroeid in Engeland, Schotland en Amerika.
Sinds 1995 is hij
correspondent voor
The Economist.
Momenteel woont hij
in Afrika met zijn
Tsjechische vrouw
en hun zoon.


























































De kraken

The colossal octopus:
Pierre Dťnys de Montfort (1801)

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 20/05/12  janneke