Ik kan me herinneren dat een tijdje
terug bij de Boekgrrls werd gevraagd naar boeken waarin
sterke vrouwen een hoofdrol spelen. Toen had ik niet direct een titel
in mijn hoofd maar nu wel. Want dat de hoofdpersoon in Het Negerboek,
Aminata Diallo, een sterke vrouw is, staat buiten kijf.
Maar eerst iets over de Canadese schrijver, Lawrence Hill. Geboren in
1957, zoon van een zwarte vader (een afstammeling van de
Afrikaanse slaven) en een blanke moeder. Alle drie zijn zij nauw
betrokken bij mensenrechtenorganisaties. Hill weigerde in 1968
belasting te betalen als protest tegen de oorlog in Vietnam. Eerder
schreef hij Black Berry, Sweet Juice: On Being Black and White in
Canada.
In Het Negerboek brengt Hill de gruwelen van de slavenhandel in de
herinnering. De oorspronkelijke titel van het boek is The Book of
Negroes. Er was nogal wat commentaar op de titel, weerstand ook, maar
de titel refereert aan een boek dat in de 18e eeuw werkelijk heeft
bestaan. Het was een register waarin de geïmporteerde slaven nauwkeurig
werden vastgelegd.
Het verhaal wordt verteld door Aminata Diallo. Een oude vrouw die door
de Engelse abolitionisten is gevraagd om het verhaal van haar
ontvoering uit Afrika en haar leven in slavernij op te tekenen.
Aminata wordt als klein meisje ontvoerd uit haar dorp Bayo. Zij ziet
daarbij hoe haar vader en moeder worden vermoord. Na een tocht over
land worden de ontvoerde Afrikanen aan boord gebracht van een
slavenschip en begint de lange overtocht naar South Carolina. Een tocht
vol ontberingen waar Aminata al snel leert wat het betekent om slaaf te
zijn. De zeereis heeft haar uitgeput en ziek gemaakt. Zij belandt op
een indigoplantage waar Georgia haar helpt te overleven. Zij heeft het
'geluk' terecht te komen bij Solomon Lindo en zijn vrouw. Daar heeft
zij de mogelijkheid om te leren lezen en schrijven. Aminata blijkt een
doorzetter, een intelligente vrouw die tot het uiterste gaat om haar
doel te bereiken. Als zij door een zakenreis van Lindo in New York
terecht komt, weet ze te ontsnappen en komt terecht bij de 'Black
Loyalists' die de kant van de Engelsen hebben gekozen. Aan het eind van
de onafhankelijkheidsoorlog weet zij met enkele duizenden andere
zwarten naar Canada te vertrekken. Alhoewel de Engelsen veel mooie
beloften hebben
gedaan, blijkt daar in de praktijk maar weinig van waar te zijn. Het
bestaan in Canada is maar nauwelijks beter dan in New York. Ook hier
leven blank en zwart gescheiden. Uiteindelijk krijgt Aminata de kans om
terug te gaan naar Afrika, naar Sierra Leone. Het blijkt niet te zijn
wat ze zich ervan had voorgesteld. Ze is een vreemde in eigen land en
ziet hoe nog steeds Afrikanen als slaven worden verscheept. Ze vertrekt
opnieuw, nu naar Londen, waar ze zich inzet voor de afschaffing van de
slavernij.
Aminata is een goede verhalenverteller. Het boek leest dan ook als een
trein. Met 447 bladzijden heeft het boek een aardige omvang, maar toch is er
geen letter teveel. Ik kon het boek maar met moeite neerleggen. Het
verhaal is vaak weerzinwekkend, de manier waarop mensen
ongestraft andere mensen kunnen vernederen, pijnigen en een menswaardig
leven ontnemen, ronduit verschrikkelijk. Maar de hoofdpersoon en de
mensen in haar directe omgeving zijn hartverwarmend en
krachtig in al hun ellende. Hill zet sterke personen neer. Hij schreef
een meeslepend verhaal over een aantal zwarte bladzijden uit de
geschiedenis. Soms misschien een beetje te toevallig, te mooi
en een beetje te zoet. Maar ik vind dat niet erg. Aminata wordt alles
ontnomen wat haar lief is en daarom gun je haar dat toeval en dat
beetje geluk van harte.
 Janny
|
 
Officiele website Lawrence Hill 'Trailer' van boek op YouTube Lawrence Hill over zijn boek Artikel in Trouw over de titel
|
