Yuhong Gong: Tijdloos, over een verre rivier


"Ieder mens heeft een natuurlijke drang om herinnerd te worden, ook al is hij een geboren zwerver. Hij wil zich verbonden voelen met het bestaan, er een deel van zijn, hij wil een bewijs hebben dat hij geleefd heeft".

Woorden van de hoofdpersoon van dit boek, Lize M. Gong, een hoogbejaarde schrijfster. Lize schrijft het verhaal van haar leven, van het bestaan waar ze zich in al haar vezels verbonden mee weet. Zo laat ze een bewijs na dat ze geleefd heeft.

'Tijdloos, over een verre rivier', is het tweede boek van de Chinese schrijfster Yuhong Gong dat in het Nederlands verschijnt. Het eerste,  'Vliegers boven lentestad', verscheen in 2001. Geboren in Kunming, China, woont Yuhong Gong al sinds lange tijd in Nederland. Hoewel de schrijfster veel jonger is dan haar hoofdpersoon, is er daarmee ook een opmerkelijke parallel in hun beider levens. De hoofdpersoon in het boek woont al lange jaren in Parijs. Ze is oud, heel oud. 80 Jaar, zo schrijft haar uitgever in haar overlijdensbericht (hoewel er in de proloog sprake is van acht dozijn jaar. Een foutje?). Een leeftijd die ze met enig sarcasme beschrijft, vooral als het gaat om de lichamelijke aftakeling die er bij hoort.

Het is september 2001 als ze een brief ontvangt, die haar terugbrengt naar  1936, naar de tocht over de rivier de Yangtze die ze als vijftienjarig meisje samen met haar vader maakte op het cruiseschip 'de OriŽnt'. Het boek beschrijft deze jonge Lize, varend over een rivier die 'geurde naar eeuwigheid'. Ze werd geboren als dochter van een Franse pianiste en een Chinese gokhuizen-bezitter. Haar moeder kwam in het begin van de twintigste  eeuw naar China, als een 'volhardende idealiste', op zoek naar de harmonie  en orde van de Chinese cultuur. 'Wat de pianiste aantrof was een beschaving en volk van middelmatige intelligentie' (p. 24). Ze trouwt met 'een Chinese heer die alle casino's en mahjonghuizen in Kunming bezat' (p. 23) en plaatst zich daarmee buiten de kring van buitenlanders. Rassenvermenging was 'not done'.

Lize groeit op met haar halfbroef Lou, zoon uit het eerste huwelijk van haar  vader. Een gezin dat uit elkaar valt. Lizes moeder en Lou gaan - onafhankelijk van elkaar - weg. Lize en haar vader vertrekken voor hun riviertocht. Tijdens die tocht groeit Lize van jong meisje tot vrouw. De reis over de rivier de reis van haar volwassen worden, van haar seksuele ontwikkeling, van belangrijke inzichten over hoe het leven in elkaar zit.  Het is een tocht vol wonderlijke verhalen en anekdotes, vol relaties die niet in het geijkte patroon passen. Het is het verhaal van Yuhong Gongs geboorteland China - een land van wonderlijke verhalen, een land omgeven  door mythen, legendes, beelden. Een land met een werkelijkheid die niet past in de beelden die mensen - en vooral westerlingen- zich daarvan geschapen hebben.

Yuhong Gong schrijft in beelden met een sterke emotionele lading. Grappig, scherp, grof, poŽtisch, emotioneel en zakelijk. Het hele scala aan mogelijkheden passeert de revue. Zo schildert ze niet alleen het leven van Lize, maar ook een beeld van haar geboorteland, beschreven als retrospectief, 'een eigenaardig smakende cocktail van liefde, lust en vergetelheid' (p. 187). Met een ondertoon van liefde voor haar land, haar cultuur, haar volk - maar ook met teleurstelling, kritiek. Een ondertoon die scherp is, maar waar ook pijn in doorklinkt. Zoals Lize in het verhaal veel wint, maar ook veel en telkens opnieuw illusies, idealen enmensen verliest.

In de oude Lize is het jonge, levendige meisje nog steeds aanwezig. Je voelt  haar kracht, haar levenslust - een verlangen naar eeuwigheid. Tegelijk is ze als bejaarde vrouw doortrokken van een besef van vergankelijkheid - een vergankelijkheid die zich aan het jonge meisje al opdrong, tijdens die tocht over de rivier.

'Tijdloos, over een verre rivier' is geen gemakkelijk boek om te lezen. Het kent veel lagen, veel perspectieven en de beeldende taal is niet altijd even toegankelijk. Toch is het een boek dat je raakt, dat je achterlaat met het verlangen het nog eens en nog eens te lezen, in de hoop dat je dan iets kunt doorgronden van dat verre land, van de Chinese cultuur - iets kunt doorgronden van het jonge meisje en haar ongewone levensverhaal en van de bejaarde vrouw, die het verhaal schrijft van haar leven.


Manon

 

 


Pimento | 2006
ISBN: 9049970052
 

Yuhong Gong (1968) is geboren in Kunming, China. Zij studeerde antropologie en archeologie aan de universiteit van Xiamen. In 1990 trok zij naar Londen, waar zij de studie antropologie voortzette, en vervolgens naar Leiden, in 1991, alwaar zij Japanologie studeerde. Zij werkt als freelance tolk/vertaalster.


De Jangtsekiang of Blauwe Rivier is de langste rivier in AziŽ en de derde langste rivier ter wereld na de Amazone in Zuid-Amerika en de Nijl in Afrika.

De rivier wordt ook de Yangtze genoemd. De naam Yangzi werd oorspronkelijk slechts gebruikt door lokale mensen om naar lagere stroomgebieden van de rivier te verwijzen. Omdat dit echter de naam was die als eerst door missionarissen gehoord werd, is de naam later ook toegepast op de volledige rivier.
(meer bij Wikipedia)
 

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 17/07/06  Eisjen

Terug naar top pagina