T.C. Boyle

The Women (2009)

Nederlands: De Vrouwen
Vertaling: Gerda Baardman, Tjadine Stheeman, Onno Voorhoeve


Eén van de redenen waarom ik soms een boek oppak is de mooie afbeelding op de omslag. Zo ook met The Women van T.C. Boyle. Het was de Penguin uitgave en deze vind ik wat cover betreft vele malen mooier dan die van uitgeverij Bloomsbury. Ik betwijfel of ik het boek dan opgepakt zou hebben, ook omdat de schrijver mij tot dan toe onbekend was. Achter elk mooi omslag zit natuurlijk geen mooi verhaal, maar The Women is een overrompelend mooi geschreven boek. De titel is misschien wat misleidend, je denkt dat het over 'de vrouwen van ... ' zal gaan, maar als de man in kwestie architect Frank Lloyd Wright (1867 - 1959) is dan ontkom je er niet aan hem centraal te stellen, want ook in zijn relaties draaide alles om hem.  "Early in life I had to choose between honest arrogance and hypocritical humility; I chose  arrogance" is één van zijn uitspraken.

Het boek bestaat uit drie delen en is gebaseerd op feiten die uit biografieën en artikelen over Frank Lloyd Wright al wel bekend zijn. De emoties en dialogen zijn echter door Boyle verzonnen, evenals de reden waarom op 15 augustus 1914 zijn knecht Julian Carlton het huis van Wrights in brand stak en zeven mensen met een bijl vermoordde. Onder hen waren Mamah Borthwicke Cheney, met wie Wright destijds samenwoonde, en haar twee kinderen. Carlton stierf zes weken na de brand in zijn cel zonder een woord gesproken te hebben. Maar als we over de brand lezen zijn we al bijna aan het eind van het boek. Boyle beschrijft de relaties namelijk in omgekeerde volgorde.

We beginnen dus bij Olgivanna, echtgenote nummer drie, die hij in 1924 bij een balletvoorstelling in Chicago ontmoette. Voor hij met haar in het huwelijk kan treden moet hij eerst officieel scheiden van zijn tweede vrouw Maude Miriam Noel. Vooral deze temperamentvolle, gestoorde, aan morfine verslaafde vrouw krijgt ruim aandacht in het boek. Wraakzuchtig als ze is blijft ze Wright achtervolgen met hoge rekeningen, rechtszaken en beschuldigingen die ze in zelfbelegde persconferenties de wereld instuurt. Zij op haar beurt moest opboksen tegen de geest van de omgekomen Mamah Cheney, die Wright beschouwde als zijn soulmate. Aan zijn eerste huwelijk met Catherine Lee Tobin, dat 20 jaar duurde en met wie hij zes kinderen kreeg, wordt nauwelijks aandacht besteed. 

Naast het verhaal over de vrouwen is er nog een tweede lijn, die van Tadashi Sato, een Japanse student die in 1932 als leerling bij Wrieto-San, zoals hij Wright noemt, in dienst treedt. Hij besluit vijftig jaar later zijn herinneringen aan die tijd aan de hand van de relaties van de door hem bewonderde, maar ook bekritiseerde architect op te schrijven. Tadashi is dan ook de verteller en elk deel wordt door hem uitgebreid ingeleid. In het verhaal over de vrouwen levert hij met de wetenschap van "nu" in noten zijn commentaar op de gebeurtenissen van toen. Op deze manier wordt zijn persoonlijk verhaal als leerling in Wrights Fellowship (een soort commune van goed betalende leerlingen) en diens ongekende bemoeienis met het privéleven van zijn studenten er mooi doorheen gevlochten. Zo verbood Wrieto-San Tadashi's relatie met een Amerikaanse medeleerlinge vanwege raciale motieven en omdat hij geen negatieve publiciteit kon gebruiken, erg hypocriet gezien zijn eigen vrijgevochten liefdesleven en de publiciteit die daar uit voortvloeide.
De inwoners van Spring Green waren weinig ingenomen met hun beroemde plaatsgenoot. Ze vonden hem een viezerik, die de morele wetten aan zijn laars lapte door ongetrouwd samen te gaan wonen. Nu waren die wetten ook veel strenger dan nu, zo mocht iemand pas een jaar na zijn scheiding opnieuw
in het huwelijk treden. Wrights turbulente liefdesleven had ook gevolgen voor zijn carrière. Hij werd met de nek aangekeken en mensen wilden niet met hem geassocieerd worden, opdrachten bleven daardoor uit. Voor iemand die op grote voet, vaak zelfs op te grote voet leefde betekende het dat hij regelmatig op het randje van bankroet verkeerde en er soms zelfs overheen ging.  Maar telkens wist hij met behulp van zijn enthousiasme, charisma, grootse ideeën en de financiële hulp van vrienden er weer boven op te komen. Ik heb genoten vooral omdat je het hele boek door het plezier voelt waarmee Boyle, die sinds zestien jaar in een door Frank Lloyd Wright ontworpen huis woont, zijn boek geschreven heeft. Een bijzondere opzet, sprankelend taalgebruik en een heerlijk verhaal. Meer kan je bij een boek niet wensen.

Ik kende T C Boyle al wel, een hele goede schrijver vind ik, schrijft heel mooi, en heeft meestal ook heel wat moois te vertellen. Dat vond ik bij dit boek wat tegenvallen. Het boek is nog steeds heel mooi  geschreven, maar het verhaal vond ik niet zo interessant. Ten eerste heb ik al niets met FLW. Het verhaal is een geromantiseerd echt gebeurd verhaal en daaraan kan je maar zoveel interessant maken. Het verhaal van Miriam vond ik wel interessant, en het dramatische einde,  de brand, was heel erg goed geschreven, maar de rest moest ik me af en toe echt doorheen worstelen.
Behalve The Women heb ik nog vier andere boeken van Boyle gelezen en die vind ik alle beter (in de zin van meer leesplezier) dan deze. Als  je van zijn schrijfstijl houdt, is het dus zeker de moeite ook eens  naar zijn andere boeken te kijken.
Maar leuk hè, om een nieuwe schrijver te ontdekken?

 Ja, leuk, maar ik zou er graag wat tijd bij krijgen:-) . Welke boeken zijn dat? Ik begreep dat dit zijn twaalfde roman was en dat hij ook nog een stuk of acht boeken geschreven heeft met korte verhalen. Van verhalenboeken ben ik niet zo'n fan, maar zijn romans trekken me wel. Hier in de bieb hebben ze Talk, Talk en The Tortilla Curtain.

 Die twee boeken uit de bieb zou ik maar gauw ophalen. :-) Dat zijn inderdaad twee van mijn favorieten. Tortilla Curtain was het  eerste boek van hem dat ik las, gaat over Mexicaanse illegalen in Zuid-USA. Ik vond het een geweldig boek. Zijn verhalen heb ik niet gelezen, ben ook niet zo’n verhalentiepje. Maar ik heb wel een tijdje geleden een verhaal van hem gelezen dat op internet stond en dat was erg goed. Ik ben daarom wel van plan zijn  nieuwe bundel Wild Child te lezen. Ik herken het probleem van te weinig tijd. Hoeveel boeken ik ook  lees, er blijven altijd zoveel boeken over die ik nog wil lezen.

 Ik kan me helemaal voorstellen dat je als schrijver in zo'n huis daar op een gegeven moment wat mee *moet*. Het is tenslotte niet zomaar een huis-tuin-en-keuken-huis, het is een creatie ;) Wat ik van FLW's werk ken, vind ik wel mooi. Judith niet, omdat ze schrijft dat ze niet veel met hem heeft?
Ik vraag me af waarom Boyle Tadashi Sato heeft 'gekozen' als leerling van Wright. Theoretisch zouden ze met elkaar te maken kunnen hebben gehad, maar ik lees niets over architectuur. Bovendien was Sato in 1932 pas 9 jaar en is hij geboren en getogen op Hawaii. Het zal wel een 'gewone' naam zijn. Toch ben ik benieuwd of het personage fictief is en zo ja, waarom die naam :)

Het is een fictief persoon. "He based his main narrator, a Japanese apprentice called Tadashi Sato, on the many international architecture students that Wright charged for the privilege of doing his cooking and cleaning, and who were required to obey all his commands without question."
Maar waarom die naam? 'k zou het niet weten, ik vind het wel een mooie naam en Wright had ook wel wat met  Japanners. Kocht vaak Japanse prenten en kunstobjecten en bewonderde hun bouwstijl. Over de Fellowship was eerder een boek verschenen - The Fellowship van Roger Friedland en Harold Zellman - waaruit Wright en zijn vrouw niet zo positief ( en dat is heel zacht uitgedrukt) naar voren kwamen.

Janneke

 


 

 

 

Website van T.C. Boyle

Interview in The Guardian

Video interview NYT

Wie was F.L. Wright?

 

Boekgrrls

Geplaatst 18/08/10  yvonnep