Nominaties leeslijst november 2011 - april 2012


 

Avallone, Silvia ~ Staal

Barbery, Muriel ~ Elegant als een egel

Bommer, Wanda ~ Panorama West

Ellison, Ralph Waldo ~ The Invisible Man

Haasse, Hella S. ~ Heren van de thee

Haasse, Hella S. ~ Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven

Haasse, Hella S. ~ De verborgen bron & De ingewijden

Heijmans, Toine ~ Op Zee

Hugo, Victor ~ De Klokkenluider van de Notre Dame

McCarthy, Mary ~ De groep

Murakami, Haruki ~ After Dark

Murakami, Haruki ~ 1q84

Murakami, Haruki ~ Opwindvogelkronieken

Nescio ~ Verzameld werk

Nijholt, Willem ~ Met bonzend hart: brieven aan Hella Haasse

Nooteboom, Cees ~ Scheepsjournaal

Remarque (Erich Maria) ~ Van het westelijk front geen nieuws

Reybrouck, David van ~ Congo

Seth, Vikram ~ Verwante stemmen / An equal music

Veronesi, Sandro ~ XY


Avallone, Silvia ~ Staal

Ik wil graag een nominatie doen voor de lijst. Het gaat om het boek Staal van Sivia Avallone en is eind vorig jaar verschenen. In Italië is het een bestseller en heeft het een belangrijke literaire prijs gekregen.

Het gaat over twee hartsvriendinnen van 13 jaar. Ze groeien op in een Italiaanse kustplaats waar veel inwoners hun geld verdienen in de staalfabriek. Het is een zwaar leven en de meisjes hebben ingewikkelde thuissituaties. Er gebeurt iets waardoor hun vriendschap op losse schroeven komt te staan.

Het verhaal van de meisjes loopt als rode draad door het boek, maar tegelijkertijd zijn er meer karakters die een verhaal vertellen. Vaders die verkeerde keuzes maken, vrouwen die vastzitten in ongelukkige levens maar niet anders meer kunnen etc. en op de achtergrond steeds die stampende, hete, sombere staalfabriek.

Bijzonder indrukwekkend, ik merk dat ik er aan blijf denken.

Ben benieuwd of jullie het net zo bijzonder vinden als ik.

Sandy


Barbery, Muriel ~ Elegant als een egel

Ik besef dat mijn "1q84" wel veel te veel in een keer is, daarom draag ik voor "Elegant als een egel" van Muriel Barbery (uitg. Promeus).

Ik lees het nu voor de tweede keer en ik denk dat veel vrouwen er zich in kunnen herkennen. Ook een beetje een "feel good"-boek zonder tot bouquetgehalte te vervallen.

Ans


Bommer, Wanda ~ Panorama West

In Panorama West van Wanda Bommer heeft Francis beloofd de feestdagen met haar familie op Terschelling door te brengen. Met moeite weet zij haar nieuwe vriend Martijn over te halen om met haar mee te gaan. Het prille liefdespaar moet op het eiland een vakantiehuisje delen met Francis’ zus en haar gezin. Martijn probeert het hoofd koel te houden terwijl om hem heen oude vetes worden uitgevochten, nieuwe conflicten onstaan, en een pijnlijke, verzwegen gebeurtenis uit het verleden de kop opsteekt.

Ik heb de voorpublicatie gelezen (zie de recensie op mijn weblog) en het is heel mooi, literair, geschreven. Het is blijkbaar geen thriller maar er zitten wel mysterieuze elementen in het boek en volgens mij is niet iedereen in het verhaal te vertrouwen.

Judith


Ellison, Ralph Waldo ~ The Invisible Man

Ja, een dringende klassieker wil ik ook graag in de aanbieding doen.

Over dit boek liep ik al te mijmeren vanaf het begin van de discussie over [het maandboek van juli] De keukenmeidenroman. Ik las namelijk ergens dat er in dit boek onder meer verwezen wordt naar The Invisible Man van Ralph Waldo Ellison, jawel, genoemd naar Ralph Waldo Emerson. Of werd er juist verwezen naar Richard Wright? In ieder geval wist ik dat ik ooit (nou ja, in 1984) The Invisible Man gelezen heb en dat er erg van onder de indruk was. Alleen stond het boek niet in mijn boekenkast. Nee, want het stond op mijn favorietenplankje. Nu houd ik dat plankje al lang niet meer bij, helaas, had ik het wel gedaan, er zou niet erg veel veranderd zijn.

Maar nu, hoe beveel je een boek aan dat je zó lang geleden hebt gelezen.

Het boek verscheen in 1952 en wordt gezien als de eerste zwarte moderne roman. Het is geen protestroman, maar universeler. De hoofdpersoon zit ondergronds in een tunnel van waaruit hij zijn verhaal vertelt. Zijn ervaring is dat hij in de ogen van mensen vastligt, zijn intenties worden niet begrepen, wat hij ook probeert, het is alsof hij niet gezien wordt.

Onzichtbaar is dus. De stap om dan ook letterlijk onzichtbaar te worden is niet groot. De lezer, ik in ieder geval, kent dat gevoel van onzichtbaarheid wel.

The Invisible Man was Ellisons eerste – en voorzover ik weet, enige – roman.

In 1953 won de roman de National Book Award, wat kennelijk vrij opmerkelijk is voor een debuut en zeker wanneer dat debuut ook nog taboes bevat. Time Magazine nam de roman op in de beste Engelstalige romans van 1923 tot 2005. Wat dat betreft dus een klassieker.

Maar dat is nog steeds geen persoonlijke warmmaker natuurlijk. Wat ik wél weet, is dat het boek toen ik het las al 32 jaar oud was en ik ook. Daar heb ik niets van gemerkt, het was hartstikke eigentijds. En nu is het 59 jaar oud (en ik ook) en ik vermoedt dat het boek nog geen ouderdomsverschijnselen toont en niets aan kracht heeft ingeboet (dat dan weer in tegenstelling tot).

Op The Literature and Culture of the American 1950s staan besprekingen door Irving Howe, Ernest Kaiser, John Corry én Saul Bellow.

Paula


Haasse, Hella S. ~ Heren van de thee

Ik nomineer bij deze Hella Haasse's Heren van de thee als samenleesboek.

Beschrijving:

Rudolf Kerkhoven voert strijd om in het woeste gebergte van de Preanger in Midden-Java een theeplantage te vestigen en tot bloei te brengen. Hij wordt daarbij niet alleen tegengewerkt door de natuur maar ook door zijn familie, vader, broer en zwager. Hij is zo verblind door zijn ambities dat hij niet ziet dat zijn vrouw Jennie naast hem verkommert. Pas als ze ten onder is gegaan, komt hij tot inkeer.

Succes in de onderneming wordt betaald met ongeluk in het persoonlijk leven.

Dit boek verscheen in 1992 en is sindsdien een bestseller. Hella S. Haasse baseerde Heren van de thee op de briefwisselingen van de familie Kerkhoven uit het begin van de 20ste eeuw. Het verhaal is oerhollands, voor iedereen herkenbaar maar heeft ook de trekken van een grote tragedie.

Dettie


Haasse, Hella S. ~ Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven

Ja, zeg, dat is lang geleden dat ik een nominatie deed... meestal kwamen de boeken die ik wilde lezen toch wel langs :-)

Nu, nomineer ik:

Hella S. Haasse

Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven

Korte beschrijving inhoud:

Een van de twee hoofdpersonen in Choderlos de Laclos' beroemde roman Les liaisons dangereuses is markiezin de Merteuil, een vrouw die in de achttiende eeuw met de liefde speelde op een manier die aan mannen was voorbehouden. Zij wordt als gevolg hiervan letterlijk uitgebannen en verdwijnt, in Laclos' woorden: 'naar men zegt richting Holland'.

Hier pakt Hella S. Haasse de draad op. Zij stelt zich de markiezin voor in een landhuis dat van Daal en Berg is omgedoopt in Valmont. Vanuit die schuilplaats schrijft de markiezin, net als in de roman waaruit zij is voortgekomen, brieven. De geadresseerde is: Hella S. Haasse. En die stelt in haar antwoorden haar opvattingen tegenover die van de loszinnige, gedoemde markiezin.

Ik herinner mij van het boek dat het leuke stof tot discussie gaf over 'de positie van de vrouw' en ik vraag me af hoe we er met de ogen van nu naar kijken. Het boek is van 1976, ik las het in 1985. Dat is meer dan 25 jaar geleden. Zouden de vragen die Haasse stelt aan de markiezin en de discussies die zij oproept nog geldig zijn of zullen we al na 1 hoofdstuk het boek gapend dichtslaan?

Yvonnep


Haasse, Hella S. ~ De verborgen bron & De ingewijden

Voor een andere maand wil ik graag werk van Hella Haasse zelf nomineren. Mijn kennismaking met Haasse was 25 jaar geleden, toen ik uit de boekenkast van mijn moeder, jagend op een lekker dik boek om de zomervakantie door te komen Het woud der verwachting pakte en het verslond. Ik heb daarna best veel van haar gelezen, prachtige historische romans, essays, autobiografisch werk... het één nog mooier dan het andere.

Het leukste vind ik zelf eigenlijk om een roman te nomineren van Haasse dat ik nog niet las. Dan kom ik op De verborgen bron (1950), De ingewijden (1957), Cider voor arme mensen (uit 1960), De meermin (1962), Huurders en onderhuurders (1971) of Zwanen schieten (1997) uit. De samenvattingen van deze romans in het Hella Haassemuseum lezend denk ik dat een combinatie van De verborgen bron en De ingewijden het leukste zou zijn. Zeker omdat we deze lijst toch heel wat golden oldies aan het nomineren zijn :-)

De combi is geen grote opgave. De verborgen bron is net iets meer dan 100 pagina's. De ingewijden is een kleine 450 pagina's. Ieder kan natuurlijk ook een van de twee lezen. Ergo: keuze genoeg.

De verborgen bron is bij bol.com niet nieuw meer verkrijgbaar dus dan moeten we ons wel richten op tweedehands exemplaren of de bieb plunderen (lijkt me geen punt). De ingewijden is bij bol in de aanbieding (voor 5 € ben je dit boekje rijker).

Zodat jullie ook een idee krijgen waar deze boeken over gaan, plak ik hierbij de beschrijvingen die ik in het 'museum' aantrof...

De verborgen bron

Jurjen Siebeling brengt voor het herstel van zijn gezondheid enige tijd door op een sinds jaren onbewoond landgoed, dat eigendom is van zijn vrouw Rina. Hij zwerft door het lege, vervallen huis en het verwilderde bos en raakt diep onder de indruk van de sfeer, die in zekere zin gevaarlijk is. In deze omgeving maakt Jurjen een geestelijke en emotionele crisis door. Hij ziet zijn eigen problemen, zijn niet-bevredigend huwelijk met Rina, onder ogen en komt tot een beslissing – een keuze, die voortaan zijn levenshouding zal bepalen.

Enkele figuren uit deze roman zullen later ook in De ingewijden een rol spelen.

------------------------------------

De ingewijden

Zes mensen van verschillende leeftijd, nationaliteit en achtergrond komen met elkaar in contact tijdens hun verblijf in Griekenland. Van het Amerikaanse meisje Jessica Manning tot de ex-nazi Helmuth Sturm, allen streven ernaar te worden wie ze in essentie zijn. Bij elk van hen wordt de draad van hun leven met die van een ander vervlochten, tot het tenslotte niet meer mogelijk is het lot van ieder afzonderlijk los te zien van wat de anderen overkomt en bezielt.

De roman wordt bekroond met de Nationale Atlantische Prijs in 1958 en de Internationale Atlantische Prijs in 1960.

Hella S. Haasse:

'Al deze mensen verkeren in een crisis, zijn op een beslissend punt in hun leven gekomen. De ontmoeting(en) met elkaar, het onderlinge contact en/of de wisselwerking, brengen een en ander in een acuut stadium. Ingewijden zijn zij in zoverre dat zij over de mogelijkheden, het materiaal, beschikken om zichzelf en hun leven te veranderen.'

De roman sluit in zekere zin aan bij De verborgen bron, vooral omdat ik met het daarin aangeroerde thema innerlijk nog niet klaar was; dit blijkt uit het feit, dat ik de personages Elin Breskel, Jurjen en Rina en hun zoon Marten (het kind, dat Rina aan het slot van De verborgen bron verwacht) nog niet kon loslaten.

Wat vinden jullie, grrls?

Else
(Ans)


Heijmans, Toine ~ Op Zee

Op Zee van Toine Heijmans gaat over een vader die een lange zeereis heeft gemaakt in zijn zeilbootje. Het laatste gedeelte, van Denemarken naar Harlingen, reist zijn zevenjarige dochter, Maria met hem mee.
Maar op een gegeven moment is Maria weg. Donald kan haar op de kleine boot niet vinden.
Hij wil nog niet de kustwacht inschakelen omdat hij dan meteen als onverantwoordelijke vaderteboek zou worden gesteld, dus in eerste instantie gaat hij zelf op zoek naar haar.

Het is eenvoudig geschreven maar bevat wel enkele "zwaardere" thema's, zoals ouderschap, kind verliezen, wat eenzaamheid met je kan doen.

Het leest heel snel en is supermooi! Mijn verslag staat op De Boekblogger en er staan geen spoilers is dus kun je gerust even lezen.

Judith


Hugo, Victor ~ De Klokkenluider van de Notre Dame

Ik beveel "De Klokkenluider van de Notre Dame" van Victor Hugo aan.

Ans


McCarthy, Mary ~ De groep

Ik wil graag aanbevelen het boek van Mary McCarthy: De groep. Het is oorspronkelijk verschenen in 1963 en omstreeks 1967 heb ik de Nederlandse vertaling gelezen. Het heeft toen diepe indruk op mij gemaakt.

Eigenlijk vind ik dit boek het voorspel tot de 2e feministische golf, al heeft het lang niet de bekendheid en invloed gekregen als wel van schrijfsters als Greer, Batinder, Frieden, etc.

Dit is een nieuwe vertaling en ik wil het voorstellen in mijn IRL Leesclub Haren e.o. Ik hoop van jullie meningen te kunnen profiteren. En misschien eindigt het wel na 10 gelezen boeken als TOP.

Atty


Murakami, Haruki ~ After Dark

Enthousiast geworden door het lezen van Norwegian Wood wil ik graag meer lezen van Murakami.

En voor de leeslijst gooi ik After Dark in de strijd.

De korte beschrijving heb ik "geleend" van Biblion:

Korte bespreking:

Vervreemding is een terugkerend motief in het werk van de prominente Japanse auteur Murakami (1949). Het is ook het centrale thema in deze roman, die speelt in een nachtelijke Japanse grootstad. Mari, een meisje van 19, brengt de nacht lezend in de kroeg door. Daar ontmoet ze de trombone-spelende student Takahashi, die ook Mari’s beeldschone zus Eri kent. Deze Eri wordt in haar slaap gadegeslagen door een sinistere figuur. De lijnen van Mari en Takahashi kruisen die van een gevechtskampioene, nu receptioniste in een lovehotel, die van een daar aangerande prostituee, die van een gangster op een motor en die van een computerspecialist met sadistische trekken. Steeds indringender kruisen verhaal- en levenslijnen, tot de schone slaapster ontwaakt. Opnieuw een vernuftig gecomponeerd verhaal dat speelt op het grensgebied tussen droom en werkelijkheid, waarin de figuren dreigen te verzinken in parallelle werelden. Een boeiende roman, geschreven in een droge, onderkoelde filmische stijl, niet wars van absurde humor, met zowel snelle, razend spannende als trage, filosofische, onmetelijk trieste passages.

Janny


Murakami, Haruki ~ 1q84

Hierbij dan een aanbeveling voor 1q84 van Haruki Murakami.

Ik nomineer alleen Boek 1 maar beschrijf hier alle drie delen.

*** PAS OP VOOR MOGELIJKE VERKLAPPERS ***

Cover

hier staat de titel van het boek: 1Q84 , niet te verwarren met het cijfer 1984.

Het gaat om een trilogie uit 2009.

Er zijn drie hypotheses rond de titel van het werk. Volgens de eerste, en de meest verspreide, gaat het om een verwijzing naar de roman 1984 van George Orwell. In Japan wordt de letter "Q" uitgesproken als kjoe, net als in het Engels, en klinkt het cijfer "9" als "kyū". Een tweede hypothese is een verwijzing naar de novelle Het ware verhaal van A Q van Lu Xun, terwijl het volgens anderen zou gaan over een IQ van 84. Zelf spreek ik de titel uit als “nainteeneetiekjoe” en ik denk dat de

letter “Q” gekozen is in plaats van het cijfer ”9” om aan te duiden dat er naast de werkelijke wereld ook nog een tweede parallelle wereld bestaat.

Prelude, de aanhef, intro:

“it’s Only a paper Moon“
It's a Barnum and Bailey World,
Just as phony as it can be
But it wouldn't be make-believe
If you believed in me,

Ik citeer de intro en link naar een vertolking van Ella Fitzgerald op youtube omdat de melodie en de tekst van dit liedje heel veel zeggen over de inhoud van het boek.

Murakami is een groot liefhebber van muziek en muziek is voor hem het beste middel om af te dalen in het onderbewuste, die tijdloze andere wereld in onze ziel.

Het eerste muziekstuk dat we “horen” in deel I. is Leoš Janáček’s “Sinfonietta” en deze muziek schijnt een mysterieuze verandering te veroorzaken in de wereld van dit boek. Janáček’s Sinfonietta op YouTube

Vorm

De vorm is een superieur spel van stijlen.

De structuur van het boek lijkt aanvankelijk eenvoudig

Afwisselend hebben de hoofdstukken als hoofdpersoon Tengo en Aoname, in boek drie komt daar Ushikawa bij.

Maar de diepere structuur schijnt gebaseerd te zijn op Bach’s “Wohl-Temporierte Clavier.”. Om die structuur te ontdekken zal ik de trilogie meerdere malen moeten herlezen.

Als onderdeel van de vorm moet ik wellicht opmerken dat de personages voortdurend refereren naar andere boeken zoals Orwell’s “1984.”, Anton Chekov’s “Een reis naar Sakhalin” of “Op zoek naar de verloren tijd” van Marcel Proust.

De hoofdstukken die vanuit Aomame verteld worden, zijn in dit derde deel in de tegenwoordige tijd geschreven. In de eerste twee boeken staan Aomame’s hoofdstukken in de verleden tijd, evenals de rest van het boek. Alleen op cruciale momenten, bijvoorbeeld wanneer er iemand

vermoord wordt, schakelt Murakami over naar de tegenwoordige tijd. Met die adrenalinemomenten in het achterhoofd hebben Aomames hoofdstukken in deel drie voor mij constant iets spannends. Bij het lezen sta ik op scherp, zo goed mogelijk voorbereid op elke wending of gebeurtenis.

Ik zie 1q84 als een literair bouwwerk in eclectische stijl waarbij elementen van verschillende voorafgaande literaire stijlen, zowel oosterse als westerse, zijn samengevoegd.

Vertaling

rechtstreeks uit het Japans door Jacques Westerhoven

Ik vind de vertaling heel fris en leesbaar al vroeg ik me voortdurend af: hoe zou dit nu klinken in het Japans? Ik weet hoe de muziek klink, die geciteerd wordt, maar hoe klinken de mensen? (heb wel enig idee omdat ik de film “Norwegian Wood”gezien heb).

Jacques Westerhoven heeft een groot aandeel gehad in het toegankelijk maken van de drie boeken.

De inhoud is mystiek, magisch, in ieder geval mysterieus en voert de lezer voortdurend naar de diepere lagen in zichzelf en de wereld buiten zichzelf, het heden , het verleden, de toekomst, tijdloosheid.

Ik vraag me ook af of er sprake is van religiositeit in de zin dat alles met al het andere in verbinding staat.

Als de lezer zich overgeeft aan het geschrevene ontstaat er zeker een binding, een verslaving zelfs.

De belangrijkste personages

Aomame, instructrice in een sportschool en doodsengel van misogyne mannen, en Tengo, wiskundeleraar en schrijver zonder publicaties, zijn dertig en zoekende. Aan beide antihelden gewijde hoofdstukken wisselen

elkaar af (twee keer twaalf in boek een en twee), en zo wordt gestaag duidelijk hoe hun schijnbaar losstaande levens met elkaar verknoopt zijn.

Op hun tiende hebben ze als klasgenootjes een diepmagisch moment van intense verbondenheid ervaren. Twintig jaar lang hebben ze de herinnering aan die allesverterende liefde gekoesterd, om op hun dertigste eindelijk toe te geven aan de onweerstaanbare aantrekkingskracht en hun droom na te jagen.

Een bevreemdend liefdesliedje dat de maan bezingt is de ideale soundtrack bij '1q84'. (in Europa werd de melodie van het liedje in de jaren zestig bekend onder de naam “Sukyaki”.

Voor Aomame en Tengo blinken er immers twéé manen in de nachtlucht: 'Het was een bijzonder vreemd gezicht. Een nieuwe wereld met een nieuwe maan erbij. Alles onduidelijk, oneindig meerduidig.'

Aomame duidt de nieuwe wereld aldus: 'Op één of ander punt is de wereld zoals ik hem ken verdwenen, en in plaats daarvan is er een andere wereld gekomen - zoals een wissel die is verzet.' Ze doopt de nieuwe wereld, die deze van 1984 verdringt, 1q84:

'qutienvierentachtig. De q staat voor question mark - vraagteken.' '1q84' illustreert volop de manipulatieve, bezwerende en verneukeratieve mogelijkheden van fictie: Tengo belazert de kluit door als ghostwriter de roman te schrijven waarmee een meisje van zeventien de bestsellerlijsten bestormt; de dodelijke wraakoefeningen van Aomame zijn een werveling van inventieve dekmantels, versluierende dwaalsporen en ijskoude leugens; in de commune die de Little People als uitvalsbasis gebruiken wordt orwelliaans gehersenspoeld.

Ook de literaire ambities van Tengo, die overigens weleens de auteur van '1q84' zou kunnen zijn, leiden tot menig terzijde over de letteren en hun meeslepende, troostende dan wel ontwrichtende kracht.

Het romantische hart van de trilogie is de zoektocht van Tengo en Aomame; zij proberen elkaar na twintig jaar scheiding terug te vinden.

Het sprookjeselement wordt vertegenwoordigd door de ‘Little People’, die in de werkelijkheid van 1q84 een ondoorgrondelijk spel spelen, maar ook door het attenstadje, de twee manen en zo nog wat. Het thrillerelement komt voor rekening van de Voorhoede, een sekte, die de oren laat hangen naar de Little People en bij het nastreven van haar doelen krasse middelen niet schuwt. De leden zijn verbeten op zoek naar Aomame, die ze verdenken van moord op hun Leider.

Murakami weet de spanning vast te houden door in het derde boek een nieuwe verhaallijn te introduceren. We volgen niet alleen afwisselend Aomame en Tengo, maar ook Ushikawa. Deze onsympathieke man met een lelijk, scheef en dik hoofd vormt misschien wel de grootste bedreiging: hij is bijna in staat om een ontmoeting tussen Tengo en Aomame te voorkomen.

Mijn leeservaring

Bij mij is 1q84 ingeslagen als een mokerslag.

Was voor mij 2009 de zomer van de Stieg Larson trilogie, 2011 wordt voor mij de zomer van 1q84 want ik ben nog lang niet klaar met dit boek.

Ik heb er geen probleem mee dat Murakami meer dan dertienhonderd bladzijden nodig heeft om zijn verhaal te vertellen. Het verveelde me geen moment. Ik werd het verhaal ingezogen. De vele fraaie beelden en metaforen en de dromerige verhaallijn die schijnbaar argeloos zijn weg zoek in het dichte struikgewas van mogelijkheden bracht me voortdurend in vervoering.

ik vind het veel beter dan de gemiddelde ‘literaire thriller’. Ik genoot van alle verwijzingen naar de westerse cultuur (de doos madeleines (koekjes) van Proust die plotseling voorbij kwamen), de uitgebreide beschrijvingen van alles wat genuttigd wordt (ik ben vast

van plan enkele recepten te gaan uitproberen), de knipoogjes naar Amerikaanse schrijvers, zoals John Irving.

De verhaallijn begon heel “down to earth”, maar toch voelde ik al meteen dat er sprake moest zijn van een soort parallelle wereld zoals eerder beschreven in bij voorbeeld.” Kafka aan het strand” of “De jacht op het verloren schaap” Ondanks de vele herhalingen en verklaringen voelde ik me voortdurend gedwongen door te blijven lezen doordat 1q84 zoveel vragen oproept. Je

wilt weten hoe alles in elkaar past, hoe het onverklaarbare toch verklaard kan worden. Je wilt weten hoe deze parallelle wereld, de wereld van 1q84, naast die van 1984 kan bestaan en of Aomame en Tengo eruit wegkomen. Toch is het geen moeilijk boek: Murakami begeleidt je voortdurend en geeft talloze malen samenvattingen van alles wat gebeurd is.

Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die vinden dat het boek geen diepgang heeft omdat het zo toegankelijk is.

Met die lezers ben ik het dus niet eens:

Hij heeft het vermogen je af te doen vragen of het nodig is om alles opgehelderd te zien. Er zit niets anders op dan je over te geven aan het verhaal en te accepteren dat niet alles een logische verklaring heeft. Pas als je overgeeft aan dit boek zul je optimaal genieten.

Het verwondert me overigens dat ik nog geen metershoge stapels “1Q84”zie liggen in de boekhandels.

Voor mij is het HET boek voor de zomer van 2011.

Ans


Murakami, Haruki ~ Opwindvogelkronieken

Als je 1q84 van Haruki Murakami mooi vindt dan hou je ook van De Opwindvogelkronieken.

*** PAS OP VOOR MOGELIJKE VERKLAPPERS ***

Hier volgt dan mijn aanbeveling voor de Opwindvogelkronieken:

Cover:

Er is een foto te zien van een soort papieren vogeltje dat je met een mechaniekje op kunt draaien om te laten bewegen en geluid te laten maken.

Vorm: boek bestaande uit 3 delen, is een trilogie dus.

Het boek verscheen in de vroege jaren negentig van de vorige eeuw maar speelt in 1984 maar ook in de vooroorlogse jaren toen Japan in Mantjsoerije binnengevallen was, ook tijdens en vlak na de oorlog.

De 3 delen hebben als titel:

1. De diefachtige ekster (speelt in juni-juli 1984

2. De vogel als profeet (juli-oktober 1984)

3. De vogelvanger (hierin zitten veel flashbacks naar historische gebeurtenissen).

Thema: De schrijver vertelt over de betekenis van het menselijk bestaan in de reële aardse tijd en over het aanwezig zijn van de mens in die tijd, maar ook over dromen, hallucinaties en visioenen die samen het leven vormen. Het opwindmechaniek van het van het noodlot en de onmacht of de mogelijkheid van de mensen om aan de kringloop van het noodlot te ontsnappen.

De held van het verhaal is Toru die aanvankelijk doelloos toekijkt naar alles wat er gebeurt maar vervolgens tot actie overgaat.

Het boek komt net zo chaotisch en vormeloos over als het leven zelf.

De inhoud.

Het noodlot slaat wel erg hard toe bij Toru Okada: hij raakt zijn baan kwijt, zijn kat is spoorloos en dan komt zijn vrouw ook ineens niet meer thuis na haar werk. De tocht die daarop volgt, op zoek naar zijn vrouw en kat brengt hem in contact met een aantal bizarre mensen,

zoals twee gestoorde zusters, een tamelijk vreemde tiener, een oude soldaat die de slachtingen in China net voor de Tweede Wereldoorlog heeft gadegeslagen en een zeer dubieuze politicus.

Zoals in zoveel van Murakami’s romans gaat het hier ogenschijnlijk om een jongeman op zoek naar een verdwenen jonge vrouw (een soort Orfeus en Euridice thema) . Een groot verschil tussen Toru Okada en Murakami’s andere mannen is dat hij een naam heeft. Bij Murakami staat de naam in nauw verband met wie hem heeft. Er is in het boek veel gedoe over namen. Er wordt gesuggereerd dat Okada een gemiddelde jongeman is die verstrikt raakt in een situatie die hem uiteindelijk tot handelen zal dwingen. Hij moet een naam raden. Net als in een sprookje moet hij antwoorden op de vraag:”wie of wat ben je?” De vraag wordt uiteindelijk teruggevoerd tot de essentiële versie: ”Wat is een mens?”

Het verhaal begint terwijl de werkeloze Toru Okada bezig is de maaltijd voor te bereiden in zijn huis als hij muziek hoort uit “de diefachtige ekster” van Rossini, gedirigeerd door Claudio Abbado.

Degene die meer boeken van Murakami gelezen heeft beseft al dat er iets gaat veranderen en dat de muziek dit inleidt. Als de muziek begint zal er spraken zijn van zowel reële al parallelle werelden en gebeurtenissen.

Murakami neemt de lezer nu mee op een avonturenreis waarin niets is wat het lijkt. Wat op het eerste gezicht een misdaadroman lijkt, blijkt bij nadere lezing een onderzoek naar de grenzen van het menselijke bewustzijn. Het volstrekt absurde wordt als vanzelfsprekend opgevoerd en toch lijkt de oplossing af en toe zeer nabij.

Toru en Kumiko Okada zijn al een jaar of zes gelukkig getrouwd als er een vreemde vrouw opbelt. Op een dag komt Kumiko niet thuis van haar werk.Bovendien is de poes weg.

Bij de verdwijning van Kumiko speelt haar broer, de wetenschapper/politicus Noboru Wataya een kennelijk belangrijke maar merkwaardige rol.

Dat hij geen sympathieke persoon is wordt al snel duidelijk. Zijn tegenspeler Toru Okada lijkt aanvankelijk een typisch Murakami-personage: het leven overkomt hem en hij neemt een passieve houding aan. Hij kruipt letterlijk in een put, of zit tien dagen op een plein mensen te bekijken. Toch slaat zijn wachten om in

activiteit. Daarom is: “De Opwindvogelkronieken” ook een scharnierpunt in alle boeken die Murakami heeft geschreven.

De Liefde is een sterke kracht en zet aan om de opdraaivogel van het noodlot te bevechten en zo om te draaien dat hij een natuurlijke gewone vogel wordt in een vredige wereld.

'Kumiko was in een……donkere kamer opgesloten en wilde eruit worden verlost. [..] Op deze hele wijde wereld was ik de enige die daartoe in staat was. Omdat ik van Kumiko hield, en omdat Kumiko van mij hield.'

Het verhaal van mishandelde Japanse krijgsgevangen in een Siberisch kamp is een eerste reflectie over passiviteit als methode: wachten op een kans tot wraak. Luitenant Mamiya is nog niet in staat het nootlot te lijf te gaan maar Toru neemt als opdracht Kumiko terug te halen. Desnoods zal hij er zij leven voor geven.

Toru gaat op zoek en ontmoet in de steeg achter het huis een spijbelend tienermeisje. Ergens in de steeg bevindt zich een lege put.. In deze put zullen zich allerlei gebeurtenissen afspelen.

Er worden herinneringen verteld over de gebeurtenissen rond het incident van Nomonham, waar ook sprake is van een put en een goedhartige persoon de luitenant Mamiya. Deze goedhartige persoon wordt geconfronteerd met de wreedaard Boris de Viller. Gebeurtenissen uit heden en verleden spiegelen zich.

De overlevende van Nomponhan (hier heeft een historische slag plaatsgevonden) zegt: “juist door dood te gaan komt je weer tot leven”.

De Luitenant heeft op de bodem van de put bij Nomponhan een soort mystieke ervaring gehad en wordt door de helderziende Honda op het spoort van Okada gezet. De draden van het noodlot bestaan echt.

De luitenant zegt: “juist door dood te gaan kom je weer boven water”.

Ook water is een van de motieven in het verhaal.

Mijn leeservaring.

Ook deze keer vond ik Murakami buitengewoon fascinerend. De inhoud is mystiek, magisch, in ieder geval mysterieus en voerde me voortdurend naar de diepere lagen in mezelf en de wereld buiten mezelf, het heden, het verleden, de toekomst, tijdloosheid. Ik vraag me ook af of er sprake is van religiositeit in de zin dat alles met al het andere in verbinding staat.

Als echt Murakami fan heb ik me weer overgegeven aan het verslavende universum van Murakami.

Er zijn heel veel over overeenkomsten met zijn laatste roman “1q84”, zoals de sprookjesachtige beschrijvingen van de maan en de parallelle werkelijkheden. Tussen alles en alles is een verband en zo houdt Murakami me in zijn greep.

Aan de verschillende vertelperspectieven ben ik inmiddels wel gewend.

Soms werd het me wel even te veel en vroeg me af waarom bepaalde passages zo nodig in net boek moesten zoals die over het kleine jongetje die twee mannen iets vreemd zag begraven.

Op die momenten legde ik het boek even weg.

Maar het verhaal over moeder Nootmuskaat met de helende krachten en haar stomme zoon Kaneel vond ik weer aangrijpend.

Wel laat het verhaal me met veel vragen achter en moet ik me eigenlijk aanzetten om het te gaan herlezen.

Want een van de leukste ervaringen is dat de personen in zijn boeken elkaar steeds spiegelen. Karakters herhalen zich zoals die van het tienermeisje. Kwam ik die ook al niet tegen in 1q84 vraag ik me dan af, En dat merkwaardige vieze detective-achtige kereltje Ushikawa, werd die niet ooit vermoord in 1q84? Soms lijkt het er op dat verschillende personages onderdeel uitmaken van een veel grotere persoonlijkheid, de Opwindvogel?

De opwindvogel ziet er aanvankelijk uit als degene of datgene die/dat er voor zorgt ervoor dat de aarde blijft draaien, het rad van oorzaak en gevolg (of het Karma?) dus, waaraan geen ontsnappen mogelijk is.

Hij is een draaimechaniek en windt niet alleen de veren van de mensen op maar die van de hele wereld.

Maar als Toru door May Kasahara “Opwindvogel” wordt genoemd ziet zij in haar natuurlijke onschuld iets heel anders in hem: de Opwindvogel Toru is juist de opwindvogel niet.

Hij is de anti-opwindvogel. In tegenstelling tot de luitenant Mamiya (in Mantspoerije) vecht hij tegen het noodlot en terwijl hij voor Kumiko vecht, vecht hij in feite ook voor allerlei andere mensen.

De sleutel voor het aangaan van het gevecht vindt hij in meditatie. Hij begint immers met dagenlang niets te doen, naar plaatsen te gaan en alleen maar te zitten kijken en gaandeweg dit nietsdoen (meditatie) wordt hij vanzelf de andere werkelijkheid ingetrokken en het gaat hem steeds gemakkelijker af.

Er bestaat een interpretatie dat hij de negatieve trekken in zijn karakter bevecht om zo een beter mens te worden en daarmee ook anderen redt.

Hebben we hier te maken met een “koan”? ( Japans verhaaltje in ZEN-kloosters dat aanzet om tot verlichting te raken)

Worden we samen met Toru ingezet om tot de rand van ons denken te komen en ons zo gerijpt voor de sprong naar de intuïtie?

Ik meen in de Opwindvogelkronieken iets van de christelijke (beter is universele) mystiek terug te vinden, onder andere de steeds terugkomende schijnbare tegenstellingen.

Als mystiek religies overstijgt, waarom niet in dit geval?. Is Toru de nieuwe Boeddha, Christus of Mohammed?

De Opwindvogelkronieken is niet een computergame die je kunt kraken als je de sleutel maar hebt, maar zit vol symbolen, die kun je niet kraken want ze zijn meerduidig, ze spreken rechtstreeks tot het hart van de lezer en iedere lezer ervaart ze op zijn manier.

Daarom vind ik Murakami ook zo fascinerend.

Hij is westers zowel als oosters Klopt "East is East and West is west and never the twain shall meet” uiteindelijk toch niet?

De Opwindvogelkronieken is een sprookje voor volwassenen en je moet zelf ook je best doen als lezer de naam, de betekenis van het leven te raden.

Kortom, ik ben nog lang niet klaar met de Opwindvogel kronieken verlang al weer naar het volgende Murakami boek dat ik ga lezen want gelukkig heb ik ze nog niet allemaal in handen gehad.

Met dank aan Elsje die me op het spoor gezet heeft van dit boek.

Ans

 


Nescio ~ Verzameld werk

Pas geleden stonden er op de voorkant van de VPRO-gids de volgende woorden groot afgedrukt, lettertype: oude schrijfmachine:

"Tweemaal schudde de God van Nederland zijn eerbiedwaardig hoofd en tweemaal schoven z'n grauwe bakkebaarden heen en weer over z'n vest. 't Klopte niet. Ergens moest een fout zijn. Een dichter met nergens haar, dat was heel vreemd. Sedert dertig jaar hield de God van Nederland niet van dichters. Je wist niet meer, wat je er aan had. Fatsoenlijk of onfatsoenlijk, je kon er niet uit wijs. En nu dit."

O, wat kreeg ik toen een heimwee. Vandaar dat ik Nescio nomineer. Bovenstaande zinnen zijn afkomstig van de roman Dichtertje.

Ik heb een uitgave uit 1977, het boek verscheen in 1933, waarin zijn opgenomen:

- De uitvreter
- Titaantjes
- Dichtertje en
- Mene tekel

Toch beslaat het gehele boek slechts 151 pagina's. Daarom stel ik voor alle vier de verhalen (romans worden het genoemd op een voorblad) te lezen. 

De uitvreter begint met de beroemde zin:

"Behalve den man die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europe vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter."

Titaantjes met de al bijna even beroemde zin:

"Jongens waren we - maar aardige jongens."

De beginzinnen van Dichtertje zijn al vermeld.

Mene tekel heeft niet zo'n beroemde beginzin: "Weer was de langste dag voorbij."

Wat kan ik er meer over zeggen? Het zijn prachtige romans. De beginzinnen spreken voldoende, dunkt mij. En o ja, de grammatica en de spelling zijn dan wel verouderd met 'den', 'neen', 'vereeniging' en 'zoo', en ach eigenlijk is het hele taalgebruik verouderd, vandaar de heimwee natuurlijk. Maar het zal den lezer meevallen hoe vlot leesbaar de romans zijn.

Paula

 


Nijholt, Willem ~ Met bonzend hart: brieven aan Hella Haasse

Met bonzend hart: brieven aan Hella Haasse

Bij de faceboekgrrls las ik dat Rim net de brieven van Willem Nijholt aan Hella Haasse aan het lezen is, die zou ik graag nomineren. Rim schreef:

"heel toevallig lees ik 'de brieven' die Willem Nijholt aan Hella Haasse schreef , bij de presentatie van zijn boek 'Met bonzend hart' sprak Willem N. nog liefdevol over haar en zijn bijzondere vriendschap."

Else


Nooteboom, Cees ~ Scheepsjournaal

Heb net een plank "nog te lezen" gemaakt en dan uiteraard alleen de echte boeken en niet de e-boeken en daar zag ik Scheepsjournaal van Cees Nooteboom ook bijstaan. Vier oude en drie nieuwe verhalen. Typisch zo'n boek dat niet geschikt is als e-boek vanwege de plaatjes/foto's/tekeningen.

Is het misschien iets voor de leeslijst?

Jeanette


Remarque (Erich Maria) ~ Van het westelijk front geen nieuws

Van deze (anti)oorlogsklassieker, Van het westelijk front geen nieuws (Erich Maria Remarque), was ik enorm onder de indruk toen ik hem zo'n dertig jaar geleden voor het eerst las, en bij herlezing enige tijd geleden bleek het boek niets aan kracht verloren te hebben. Het is volgens mij hét boek over de Eerste Wereldoorlog dat iedereen gelezen zou moeten hebben. Het is een indrukwekkend verhaal dat zonder opsmuk wordt verteld en daardoor des te meer aankomt. Ik heb er geen uitgebreid verslag van, dus ik volsta hierbij met de Biblionbespreking:

"Ruim vijfenzeventig jaar na het verschijnen van dit boek is het nog steeds een gigantisch echt, actueel verhaal. Erich Maria Remarque (1898-1970) werd met dit romandebuut terecht wereldberoemd. Het boek verhaalt van een groep jonge (19 jaar) Duitse soldaten die door hun klassenleraar Kantorek in 1916 worden overgehaald dienst te nemen in het leger. Bijna drie jaar delen ze de strijd, worden volwassen en realiseren zich dat ze 'in het landschap van onze jeugd rondstappen als bezoekers'. De een na de ander sneuvelt ten slotte. Remarque beschrijft realistisch - hij werd november 1916 zelf onder de wapenen geroepen - maar nuchter en daardoor vaak zo beklemmend, indringend en verbijsterend de diepe kameraadschap, maar bovenal de zin- en uitzichtloosheid van het oorlogsgeweld. Een onvergetelijk boek, dat je steeds opnieuw beklemt, vanaf de 25e druk in een verzorgde nieuwe vertaling."

En een tweetal citaten:

"Kropp daarentegen is een denker. Hij stelt voor dat een oorlogsverklaring een soort volksfeest moet worden, met toegangskaartjes en muziek, zoals bij stiergevechten. Dan zouden de ministers en generaals van beide landen in de arena in hun zwembroekje met knuppels op elkaar moeten losslaan. Het land van degene die overbleef, zou hebben gewonnen. Dat zou eenvoudiger en beter zijn dan hier, waar de verkeerde mensen tegen elkaar vechten." (p. 34)

"Daar komt Tjaden weer. Hij is nog altijd opgewonden en hij bepaalt meteen weer de richting van het gesprek door te vragen hoe een oorlog eigenlijk ontstaat.

'Meestal doordat een land een ander land zwaar beledigt,' antwoordt Albert op een onderwijzend toontje.

Maar Tjaden houdt zich van den domme. 'Een land?' Dat snap ik niet. Een berg in Duitsland kan toch een berg in Frankrijk niet beledigen. of een rivier of een bos of een tarweveld.'

'Ben je nou zo stom of doe je allen alsof?' bromt Kropp. 'Zo bedoel ik het toch niet. Het ene volk beledigt het andere...'

'Dan heb ik hier niets te zoeken,' antwoordt Tjaden, 'ik voel me niet beledigd.'

'Wat jij moet proberen te snappen,' zegt Albert geprikkeld, 'is dat een heikneuter als jij helemaal niet meetelt.'

'Dan kan ik helemaal beter meteen naar huis gaan,' houdt Tjaden vol en iedereen lacht." (p. 143).

Monique


Reybrouck, David van ~ Congo

In een eerdere nominatieronde ging het mis. Ik wil het boek nog steeds graag lezen, dus doe deze ronde een nieuwe poging om het boek Congo van David van Reybrouck op de lijst voor het komende halfjaar te krijgen.

In de Volkskrant stond een uitgebreide recensie.

Een kleine selectie daaruit:

Voor 'gewone' geschiedschrijving heeft Van Reybrouck zich zwaar gedocumenteerd en ingelezen. Maar opeens kan deze historicus de vrijheid van de romancier nemen en fantaseren hoe het geweest kan zijn. Dan roept hij een beeld op dat hij nooit zelf heeft gezien: Lumumba en Mobutu op een brommer in Kinshasa, 'twee nieuwe vrienden, de journalist en de bierverkoper, de een is 28, de ander 33.

Lumumba zit achterop. Ze rijden door de warme lucht en praten luid om het geknetter van de uitlaat te overstemmen. Twee jaar later zal de een de ander mee helpen vermoorden.' Hier lijkt het boek een historische roman.

Van Reybrouck pakte het omvangrijk aan, reisde veel en sprak flink wat mensen. Naarmate hij het heden nadert wordt zijn tekst steeds journalistieker. Bij het koloniale tijdperk ontkomt hij er niet aan de feiten ietwat schools op te dissen. De interviews over de postkoloniale tijd hebben meer diepgang en leveren veelzeggende anekdotes op.

De bizarre levenswijze van de entourage van dictator Mobutu, de opmars van rebellenleider Laurent Kabila, de onoverzichtelijke oorlogen in het oosten van Congo, gevoed door de genocide en de nasleep daarvan in buurland Rwanda: Van Reybrouck beschrijft het meeslepend, met als hoogtepunt zijn bezoek aan de Tutsi-krijgsheer en massamoordenaar Nkunda. 'Ik ben op het punt aangekomen dat de geschiedenis nog warm is, vers en ongrijpbaar. Ik heb geen overzicht, niemand heeft overzicht.'

En nog een citaat uit een recensie op Sargasso:

"Congo is -ondanks de fouten- een magistraal boek. De kortst mogelijke recensie luidt: “Van Reybrouck beschrijft de geschiedenis van Congo alsof je er zelf bij bent."

Janny


Seth, Vikram ~ Verwante stemmen / An equal music

Zo te zien heeft An equal music van Vikram Seth nog nooit op de leeslijst van de boekgrrls gestaan??

Bij deze genomineerd!

Het verhaal

Michael Holme is een violist, die zijn geld verdient door lessen te geven en door optredens met het strijkkwartet 'Maggiore', waarin hij tweede viool speelt. Zijn leven gaat zijn gangetje, tot hij op een dag zijn ex-geliefde ziet, Julia. Zij zit in de bus die hem voorbij rijdt. Tien jaar geleden waren ze beiden muziekstudent in Wenen: hij viool, zij piano. Toen hij vrij abrupt zijn leraar verliet en daarmee ook Wenen en Julia, was hun relatie voorbij. Sinds die tijd kan Michael bepaalde stukken, die ze altijd samen speelden, niet meer spelen.

Julia blijkt inmiddels getrouwd te zijn en een zoontje te hebben. En zo goed als doof, wat voor een musicienne natuurlijk verschrikkelijk is. Daarom houdt ze dat voor de wereld geheim. De aantrekkingskracht tussen beiden laait weer op. Dan gaat Julia met het Maggiore-kwartet in Wenen en Venetië optreden. Maar is hun liefde bestand tegen haar doofheid, haar huwelijk en zijn muzikale blokkades?

Deze samenvatting doet het boek geen recht, trouwens. Er zijn nog allerlei andere lijntjes: over zijn viool, die hij van een oud-dorpsgenoot heeft geleend en die opgeëist dreigt te worden door haar erfgenaam. Over zijn zwemclubje in Hyde Park. Over zijn appartementsgebouw. Over de muziekstukken die gespeeld worden en dan met name over een bepaald kwintet. Nou ja, je moet het boek zelf maar lezen :-)

Een prachtige liefdesroman! Ook als je niets van klassieke muziek weet, hoewel dat een belangrijke rol speelt in de roman, is dit een echte aanrader. Ik denk dat ik het binnenkort nog een keer ga lezen en dan alle genoemde muziek erbij ga luisteren, dat zal vast en zeker beleving toevoegen aan de woorden, net als bij Enquist en Murakami. Lezen jullie mee, grrls?

Else


Veronesi, Sandro ~ XY

XY van Sandro Veronesi, een intrigerend boek over een raadselachtige moord.

Het is geen whodunnit, maar een boek waarin de schrijver gefocust is op de reacties van allerlei mensen op iets dat niet kan en toch gebeurt. Er worden namelijk 11 doden gevonden in een bos en die mensen zijn allemaal op een andere manier aan hun einde gekomen, één zelfs door de beet van een haai.

Wat moeten de politiemensen en de politici daarmee? Na deze vondst wordt alles anders en alleen de twee hoofdpersonen, de dorpspastoor en een 31-jarige psychiater komen in het oog van de storm terecht. Alleen zij en nog een andere jonge man geloven niet in de verhalen die de politici verspreiden over een terroristische aanslag door Al-Quaida.

Hoe kunnen de politici verantwoorden dat ze de lijken ook nog eens verminken? En wat moeten de pastoor en de vrouwelijke psychiater met de vuiligheid en ellende die hierna bij de dorpelingen boven komen drijven?

Zij, de psychiater, benadert de wonderlijke gebeurtenissen in het bos wetenschappelijk en hij, de dorpspastoor, bekijkt ze vanuit een gelovig standpunt. Wetenschap versus geloof, daar draait het om.

Het lijkt me echt een discussieboek, heel geschikt als Boek van de Maand.

Een enerverend boek met interessante observaties, heerlijk om weer eens zo'n kwaliteitsboek in handen te krijgen.

Jop



Huidige leeslijst

Boekgrrls   Terug naar top pagina