Kurban Said: Ali en Nino


Het verhaal van de liefde tussen Ali Shirvanshir, een jonge adellijke moslim en Ninio Kipriani, dochter van een christelijk zakenman. Het verhaal speelt zich af in Bakoe Azerbeidzjan ten tijde van de Eerste Wereld oorlog en de Russische Revolutie. In het noorden, zuiden en westen is Europa omringd door zeeŽn en is het duidelijk waar de grenzen liggen. In het oosten is dat niet zo duidelijk. Sommigen zeggen dat alles wat ten zuiden van het Kaukische Bergmassief ligt bij AziŽ hoort, anderen zeggen dat op grond van de culturele ontwikkeling Transkaukasie als een deel van Europa moet worden gezien.  

Hoe dan ook Ali hoewel een shi'itische moslim, gaat naar een westers georiŽnteerde school, omdat op dat moment de Russen de baas zijn in Bakoe. Aan alle kanten voelt hij zich een moslim b.v. hoe hij over vrouwen denkt: "vrouwen horen in het anderun, in de binnenste vertrekken van het huis. een welopgevoed man spreekt niet over hen, vraagt niet naar hen en laat hen niet de groeten doen. Ze zijn de schaduw van de man." Een spreekwoord waar hij het helemaal mee eens is luidt: Een vrouw heeft niet meer verstand dan een kippenei haren. In de kringen waarin hij is opgegroeid is bloedwraak  een erezaak en zijn de Russen slap omdat ze een dief opsluiten in plaats van zijn hand afhakken. Verliefd is hij op Nino, (en Nino ook op hem) een meisje opgevoed volgens christelijke normen. Ze daagt geen sluier en de onderdanigheid van de islamitische vrouw is haar vreemd. Beidde zijn zich heel goed bewust van hun verschillen. Mooi worden de verschillen omschreven als ze het hebben over woestijnmensen en bosmensen: 

"De droge dronkenschap van het Oosten komt van de woestijn, waar hete wind en heet zand de mens in een roes brengen, waar de wereld eenvoudig en probleemloos is. Het bos is vol vragen. Alleen de woestijn vraagt niets, geeft niets en belooft niets. Maar het vuur van de ziel komt van het bos. De woestijnmens heeft slechts ťťn gevoel en kent slechts ťťn waarheid, die hem geheel vervuld. De bosmens heeft vele gezichten. De fanaticus komt van de woestijn, de scheppende mens van het bos. Dat is waarschijnlijk het belangrijkste verschil tussen oost en west."  

Nino is een sterke vrouw met een eigen wil. Van af het begin laat ze duidelijk blijken dat ze zich misschien een beetje zal aanpassen aan het leven van een mohammedaanse vrouw, maar sluiers dragen hoort daar zeker niet bij. En Ali is in zijn hart niet de fanatieke moslim die hij volgens tradities zou moeten zijn. Beide families geven toestemming voor het huwelijk, hoewel de vader van Nino de huwelijksvoltrekking pas wil laten plaatsvinden als de oorlog is afgelopen. Maar het loopt anders. Ali moet zich schuilhouden omdat hij iemand heeft vermoord (omwille van Nino) en de familie van het slachtoffer de bloedwraak wil. Ze trouwen in een dorpje en beleven daar een gelukkige tijd. Op een gegeven moment keren ze terug naar Bakoe en vervolgens gaan ze als de Russen Bakoe verovert hebben en eisen dat alle mohammedanen hun wapens in moeten leveren naar PerziŽ. Daar voelt Ali zich thuis, als iemand die zijn vaderland had teruggevonden. Maar Nino niet.  Ze moet in een harem verblijven . Ali schrijft: 

Ik ben in PerziŽ, ik woon in een paleis en ik ben tevreden. Nino woont in hetzelfde paleis en is erg ontevreden. 

In Dagastan aanvaarde ze gewillig alle ontberingen van het wilde leven. Hier weigert ze zich neer te leggen bij de waardige regels van de hoogstaande Perzische etiquette. Ze wil met mij door de straten lopen, hoewel dat door de politie is verboden. Man en vrouw mogen gezamenlijk geen bezoek ontvangen en ook niet samen uitgaan. Ze vraagt haar of ik haar de stad wil laten zien en ze is geÔrriteerd als ik haar dat uit haar hoofd wil praten. Hoe kan ik haar ervan overtuigen dat het een vrouw van een khan werkelijk niet betaamt ongesluierd door de stad te lopen. Ik koop de duurste sluiers. Kijk Nino hoe mooi ze zijn. Hoe goed ze het gezicht beschermen tegen de zon en het stof. Ik zou zelf graag een sluier dragen.Ē  

Ze glimlacht verdrietig en legt de sluiers weg. Wanneer ze ziet dat Ali zich tijdens een fanatieke optocht ter ere van een heilige afranselt zegt ze dat ze hem haat. Maar het is niet Ali die ze haat, het is het islamitische fanatisme. Later keren ze weer terug naar Bakoe. Nino wil haar huis helemaal Europees inrichten. Dat komt goed uit nu er Engelsen komen. Feestjes worden aan huis gegeven zodat de Engelsen zien dat de verhalen over mohammedaanse vrouwen niet kloppen. Nino is een westerse vrouw in avondjapon en spreekt uitstekend engels. Aan het eind van het boek breekt de zoveelste oorlog uit.  

Aan het eind dacht ik; En wat zou er nu verandert zijn in dat gebied? Wat ben ik blij om in Nederland te wonen.

Ik vond het een mooi en ondanks de wreedheden die er in gebeuren "teder'geschreven boek.

Achterin staat het verhaal van de identiteit van de schrijver, wat opzich al boeiend is.

Nog enkele stukjes uit het boek:

De Franse ambassadeur mocht zelfs na het diner de vrouw van de tsaar omarmen bij klanken van afschuwelijke muziek en rondjes met haar draaien door de zaal. De tsaar zelf en veel van zijn officieren keken toe, maar niemand beschermde de eer van de tsaar.

En een oom van Ali vertelt:

In Berlijn hadden ze ons meegenomen naar de opera. Op het grote toneel stond en erg dikke vrouw afschuwelijk te zingen. De stem van de vrouw vonden we niet mooi. Keizer Wilhelm merkte het en bestrafte de vouw terstond. In de laatste akte kwamen er veel negers op het toneel en maakten daar een grote brandstapel. de vrouw werd geboeid en langzaam verbrand. Daarover waren wij zeer tevreden. Later zei iemand tegen ons dat het vuur symbolisch was. Maar wij geloofden het niet, want de vrouw schreeuwde net zo verschrikkelijk als de ketterse vrouw Huriet ul Ain, die de sjah kort daarvoor in Teheran had laten verbranden.

Als Ali in Karabach is verbaasd hij zich over de kostelijke leugenachtigheid van dit volk. Een Armenier wilde hem wijsmaken dat de christelijke Maras-kerk in Sjoesja vijfduizend jaar oud is. "Lieg toch niet zo", zei ik tegen hem "het hele christendom is nog geen tweeduizend jaar oud. Een christelijke kerk kan toch niet voor Christus zijn gebouwd" Maar de dikke man was erg beledigd en zei verwijtend: "Natuurlijk, je bent een ontwikkeld man. Maar neem dit maar aan van een oude man: bij andere volken is het christendom misschien niet ouder dan tweeduizend jaar. Maar aan ons, het volk van Karabach, is de Heiland al drieduizend jaar eerder verschenen. Zo is het.

Daar zitten we dan, de vertegenwoordigers van de drie grootse volkeren van KaukasiŽ: een Georgische, een mohammedaan, een ArmeniŽr. Onder dezelfde hemel geboren, door dezelfde aarde gedragen, verschillend en toch ťťn - als de drie wezens God. Europees en Aziatisch tegelijkertijd, van het Westen en het Oosten ontvangend en aan beide gevend.

Een vriend van Ali, Moestafa ( een soort godgeleerde maar dan bij de islam) zegt als Ali hem naar zijn mening vraagt over zijn voornemen om met Nino te trouwen: Ôk zeg ja Ali Khan. Een man moet trouwen, en het best met de vrouw die hem bevalt. Het is niet nodig dat hij ook bij haar in de smaak valt. een verstandig man dingt niet naar de gunst van een vrouw. De vrouw is slechts de akker die door de man wordt bevrucht. Moet een akker van de boer houden? En op zijn vraag of Nino moet toetreden tot de Islam antwoordt hij: Waartoe?, een schepsel zonder ziel en verstand heeft immers toch geen geloof. Op een vrouw wacht paradijs noch hel.

 


J@nneke


 

 Relevante links:

Kurban Said
Bij Reading Group Center

Waarom Islam?
Een site ''
In de naam van Allah, de Erbarmer, de Barmhartige''

Woman Status in Islam
This page was created to compare a woman's status as seen in Christianity and Islam.
The sources are mainly the Bible, Quran, and the teachings of Prophet Mohammed.

Geweld en Islam
Teleac Site voor kinderen over Zinloos Geweld.

Geweld/fundamentalisme of Vrede?
"Fundamentalisme is  een slechte naam die vanuit onwetendheid, vooroordelen of slechte intentie aan moslims gegeven is"

De Kaukasus: conflicten en vredeskansen
Interkerkelijk Vredesberaad

The Republic of Azerbeidzjan

Kaart van Azerbeidzjan met de hoofdstad Bokoe

De Kaukasus 
"Een labyrint dat zijn grenzen niet meer kent. De Kaukasus is een ruig gebied, een lappendeken met talrijke verschillende volkeren, waar een strijd gaande is om grond en macht. Jarenlange verwaarlozing door 'Moskou' eist haar tol.''
Peter Michielse in de NRC van december 1999.

Persia.nl,
The First Iranian website in the Netherlands (met mooie muziek op de achtergrond!)

Pourya's Homepage
Met een overzicht van de Perzische geschiedenis

Dokumentaire: Alias Kurban Said

Op 24 februari 2005 is de release van de documentaire Alias Kurban Said, gemaakt door Jos de Putter. Deze filmmaker volgt in zijn film de sporen van 'Kurban Said' (pseudoniem). De film gaat op onderzoek uit naar de identiteit van de schrijver en diens achtergronden (religieus, politiek, economisch). De verhalen rondom deze schrijver verschillen behoorlijk, hij zou van joodse afkomst zijn, maar andere verhalen geven hem een 'christen' identiteit. Ook zou de schrijver later tot moslim zijn bekeerd. Het mysterie rond de identiteit van de schrijver is onlosmakelijk verbonden met de inhoud van de roman.
1morefilm

 

 

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 31/12/04  Eisjen

Terug naar top pagina