Anne Tyler - Ladder of Years
Waarom loopt Delia die het toch zo goed lijkt te hebben weg? Zelf zegt ze
het niet te weten. Verschillende redenen zijn denkbaar. Ze voelt zich overbodig nu haar kinderen al zo groot zijn en hun eigen gang gaan. Sam heeft haar ook niet echt nodig, want zus Eliza bestiert het huishouden beter dan zijzelf kan. Een minderwaardigheidscomplex over haar nut speelt een rol: ze voelt zich tekortschieten, Eliza is praktischer, Eleanor haar schoonmoeder ook. Ze noemt het zelf babysyndroom. Niet onbelangrijk is dat haar vader ongeveer een jaar geleden is overleden. Hier is ze nog steeds niet overheen. Hij gaf haar onvoorwaardelijke liefde en ze kon voor hem zorgen. Evenmin onbelangrijk is dat ze iedere dag een Bouquetreeksboekje leest. Haar leven lijkt zo gewoontjes, zo grijs en zonder passie.Dit verandert met Adrian Bly-Brice. En dat wordt ook de aanleiding dat ze weg gaat. Niemand gelooft dat zij werkelijk tot een buitenechtelijke relatie in staat en daar hebben ze ook eigenlijk gelijk in. In Bay Borough begint ze een nieuw, onafhankelijk bestaan. Niemand weet (aanvankelijk) iets van haar en ze praat niet over haar verleden (leuke notie: geen verleden hebben). Al snel krijgt ze toch veel vrienden. Juist omdat ze luistert zonder haar eigen ervaringen te hoeven spuien. Als ze voor Joel gaat werken heb ik even geen zin meer om verder te lezen, waarom begeeft ze zich weer in een situatie die op het huwelijk lijkt? Ze wordt onmisbaar voor Joel en Noah, voor Belle en zelfs bijna voor Ellie.
Ze gaat terug naar haar gezin omdat haar dochter Suzie gaat trouwen. Ook daar blijkt ze onmisbaar. Het hele gezin is uit elkaar gevallen in de periode dat zij weg was. Sam woont alleen in het grote huis. Nu Delia er weer is, zijn de anderen er ook weer allemaal. Zelfs Nat komt nog langs. En dan is het de vraag: wat doet ze? En ze blijft bij Sam. Laat haar 'nieuwe gezin' in de steek. Het waarom daarvan blijft mij onduidelijk. Ze zou veel eerder teruggekomen zijn als Sam (of een ander) het alleen maar gevraagd zou hebben. Het lijkt erop dat zij het alleen maar nodig had dat iemand zich uitsprak over zijn/haar gevoelens voor haar; zelf is ze niet in staat te zien hoeveel ze voor anderen betekent.
Op zich vindt ik het een onbevredigend einde, nadat ik het boek grotendeels met heel veel plezier gelezen heb. De hilarische scènes zijn typisch Amerikaans; die kom je in geen andere literatuur tegen. Bijvoorbeeld de maaltijd waarbij Adrians schoonmoeder komt binnenvallen. De gesprekken aan die tafel over kleur en over het vette maal. Of dat ze wegloopt in de badjas van Sam, denkend dat het best voor een jas kan doorgaan. Of het vreselijke Thanksgiving-maal bij Belle. Of Nats bejaardentehuis waarin opeens een baby geboren wordt. Of het autoritje met Ellie. Of het niet doorgaan van het huwelijk van Suzie en het opsporen van een totaal onbekende puber, die meteen maar blijft meeëten
Over het huwelijk worden ook de nodige uitspraken gedaan. Aanvankelijk tégen het huwelijk: een ondankbare hondenbaan. De uitspraken erover tijdens het Thanksgiving-diner zijn ook niet misselijk. En omdat het gemis van Delia¹s gezin onderbelicht wordt en de nieuwe contacten meer aandacht krijgen, lijkt niet-getrouwd zijn ook een veel vrolijker bestaan te bieden. Uiteindelijk worden de rollen omgedraaid: Ellie wil wellicht het liefst terug naar Joel, Dingetjedee blijft toch ook bij haar man, Eliza wil Sam wel, Nat en Binky trouwen, Belle geeft haar jawoord, en ten slotte trouwt Suzie toch ook. De klachten over het huwelijk zijn kennelijk toch ondergeschikt, want opgelost worden ze niet.
Paula
relevante links:
Laatste keer bijgewerkt: 11/12/03 Eisjen
