Enige tijd geleden keek ik op zondagochtend naar het boekenprogramma
van de VPRO. Daar vertelde Aukje Holtrop over de door haar geschreven
biografie (annex proefschrift) over Nienke van Hichtum. Ik was al onder
de indruk van de film 'Nienke', dus besloot om me door de vuistdikke
biografie heen te worstelen.
 Het
boek boeide me meteen en ik ben er in een sneltreinvaart doorheen gerold,
vaak lezend met verbazing. Wat een bijzonder mens, die Nienke, of
eigenlijk Sjoukje. Geboren in een domineesgezin in Friesland met een
zeer beschermde jeugd, veel luxe. Ze trouwt met Pieter Jelles Troelstra,
de advocaat. Hij stort zich op het socialisme en gaat de politiek in.
Daardoor vervalt het gezin steeds meer in armoede.
Na de geboorte van haar tweede kind krijgt Nienke wat we tegenwoordig
een kraambedpsychose zouden noemen. Dit werd toen niet herkend en ze
werd gezien als hysterisch, nerveus etc. etc. De conclusie was dat ze
zich niet teveel moest bezighouden met dat 'geschrijf' van haar, maar
zich volledig op haar man en kinderen moest richten. Want dat gaf een
vrouw alleen voldoening.
Ondanks alles is ze steeds blijven schrijven en probeerde ook het
socialisme in haar kinderboeken te integreren. Door haar man werd altijd
een beetje meewarig gedaan over haar boeken. Het was mooi dat het geld
in het laatje bracht, maar wat hij deed was pas echt belangrijk. Dat was
ook de ziekelijke kant in hun relatie. Beiden hadden ze voortdurend
kwaaltjes om de aandacht van de ander vast te houden. Uiteindelijk is
het huwelijk uitgedraaid op een echtscheiding.
Tot aan haar dood is Nienke blijven schrijven en vol enthousiasme en
bezieling. Ze vocht voor het goede kinderboek. Ze wilde kinderen ook
iets bijbrengen over andere culturen, over de 'wilden'. Wat duidelijk
naar voren komt is haar hang naar aandacht. Als kind was ze het
prinsesje thuis, later moest ze in de schaduw staan van haar echtgenoot.
Er komt in dit boek nauwelijks een brief van haar voor, waarin ze niet
verwijst naar haar zwakke gezondheid.
Ondanks alles heeft ze zich heel goed staande kunnen houden. Ik was
onder de indruk en ben nu haar kinderboeken aan het lezen. Wat het voor
mij nog extra leuk maakt, zijn de beschrijvingen van haar geboortegrond,
de dorpjes Nes, Paesens, Moddergat. Mijn moeder is ook in Nes geboren en
mijn overgrootvader woonde in Paesens. Herkenning dus...
Yvon
december 2005
|
Nienke van Hichtum werd als Sjoukje Maria Diderika Bokma de Boer in
1860 geboren in Nes, een dorp in Noord-Friesland vlakbij de Waddenzee,
waar haar vader dominee was. In 1888 trouwde ze met de advocaat en
Friese dichter Pieter Jelles Troelstra, die zich sterk inzette voor de
opkomende arbeidersbeweging.
Aukje Holtrop is journaliste. Zij studeerde Nederlands in Amsterdam
en werd daarna journalist bij dagblad Trouw, redacteur van Vrij
Nederland, en hoofdredacteur van de jongerenkrant Primeur. Ze is
medewerkster van VPRO-radio, onder andere voor literatuur, en schrijft
over (kinder)boeken in Vrij Nederland.
(meer bij
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren) Op 6 oktober
2005 promoveerde Aukje Holtrop aan de Rijksuniversiteit Groningen op het
proefschrift Nynke van Hichtum. Leven en wereld van Sjoukje
Troelstra-Bokma de Boer (1860-1939).
(Meer bij
Wikipedia)
Bibliografie Nienke van Hichtum Bokma de Boer was de jongste van
de vijf dochters. Zij groeide op in een orthodox-hervormde streek, waar
haar vader als vrijzinnig predikant jarenlang een moeilijk leven had
onder de bevolking van behoudende vissers en liberale boeren. De vissers
respecteerden de sociaalvoelende mens wel, maar verfoeiden de leer die
hij bracht. In haar later werk gaf de schrijfster Nynke fan Hichtum vele
jeugdherinneringen.
(Meer bij het
Bibliografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in
Nederland) Nienke van Hichtum overleed in januari 1939 in
Hilversum. In 1962 werd de prijs voor het beste kinderboek van het jaar
van de Jan Camperststichting naar haar genoemd: de Nienke van
Hichtumprijs.
(Meer bij
Absolute Facts) Hardcover | 644 Pagina's | Contact | 2005
ISBN: 9025417167
|
