Direct na het lezen van Kelly Jones roman De zevende eenhoorn heb ik het
eerder geschreven boek De jonkvrouw en de eenhoorn van Tracy Chevalier
gelezen. Beide boeken vertellen op een heel verschillende manier een
verhaal over zes tapijten, die samen de "Dame met de eenhoorn"- serie
genoemd wordt.
In het eerste hoofdstuk vertelt de ambitieuze en vaak ook arrogante
schilder en vrouwenversierder Nicolas des Innocents hoe hij bij Jean Le
Viste geroepen wordt voor een opdracht. Jean Le Viste wil dat hij een
aantal tapijten ontwerpt. Aanvankelijk had hij een veldslag in gedachte,
maar hij gaat uiteindelijk akkoord met het voorstel van Nicolas (die
hiertoe min of meer voor het blok gezet werd door Le Vistes vrouw, die een
meer spirituele voorstelling wenst) om er voorstellingen met jonkvrouwen
en eenhoorns van te maken mits het familiewapen van de Le Vistes daarin
een prominente rol vervult. Al bij zijn eerste bezoek ontmoet hij Claude,
de oudste dochter van Le Viste. Snel ontvlambaar als hij is probeert hij
haar te verleiden.
Nadat de ontwerpen (met een voorstelling waarop Claude duidelijk
herkenbaar is) goedgekeurd zijn brengt Nicolas ze zelf naar de weverij van
Georges de la Chapelle in Brussel om er op toe te zien dat zijn ontwerpen
niet wezenlijk veranderen. (het is normaal dat wevers er dingen aan toe
voegen zoals millefleurs en dieren om de achtergrond te vullen). In
Brussel kent het gezin de la Chapelle zijn eigen moeilijkheden. Georges is
gevallen voor het ontwerp van de jonkvrouwen en de eenhoorn, maar het kost
hem de grootste moeite de tapijten op tijd klaar te hebben. Zijn vrouw
moet zelfs achter het weeftoestel plaatsnemen, iets wat door het gilde
streng verboden is. En dan zijn er de moeilijkheden rondom zijn blinde
dochter Aliénor, die beloofd is aan een man die zij verfoeit. Tot grote
ongerustheid van haar ouders kan Nicolas tijdens zijn verschillende
bezoeken zijn ogen niet van haar afhouden, maar het brengt Aliénor op een
idee om het ongewenste huwelijk te voorkomen.
Ondertussen valt het in Parijs niet mee om Claude die niet afkerig is van
Nicolas, in toom te houden. Zozeer zelfs dat haar moeder besluit haar tot
haar verloving naar een klooster te sturen.
De roman wordt niet vanuit het perspectief van één persoon verteld, maar
alle romanfiguren leveren in de ik vorm in verschillende hoofdstukken een
bijdrage. Al deze losse draadjes vormen zo - net als de draden in een
tapijt - uiteindelijk het hele boek. Een mooie en knappe compositie, maar
toch is de verteltrant bij alle figuren hetzelfde. En dat vind ik jammer,
wat variatie had het volgens mij net allemaal wat pittiger gemaakt.
Maar hoe dan ook, je krijgt wel inzicht in de ontwikkeling van het maken
van een tapijt, hoe hard de mensen moeten werken en hoe de sociale
verhoudingen in die tijd zijn. En zoals vaker in de boeken van Tracy
Chevalier is er bijzondere aandacht voor de rol van vrouwen in die tijd.
Haar website over dit boek is
een aanrader. Er staat veel achtergrond informatie op en ik las dat een
artikel van Cees Nooteboom haar aanzette tot het schrijven van een boek
waarin eenhoorns een rol spelen.

J@nke
|
Chevalier eerder bij de Boekgrrls
besproken:
Het
meisje met de parel
Maagdelijk
Blauw
Kelly Jones en
De Eenhoorn
|