SAMENVATTING VAN DE MAILS
INHOUD
Enkele boekgrrls schreven een summiere
samenvatting van het verhaal. De eerste was zo onder de indruk van het
boek, dat het lang niet lukte:
Dit
is zo’n prachtig boek. Alles wat je erover opschrijft doet het eigenlijk
tekort merk ik. Daarom ligt het alweer een paar weken op mijn bureau. Nu
dan toch een poging iets gestructureerder over het boek te schrijven.
De ikpersoon, de Ierse Veronica Hegarty,
moet het lichaam van haar broer Liam ophalen in Engeland. Hij is
verdronken, het is duidelijk zelfmoord. De gebeurtenissen in de dagen
vanaf het moment dat Veronica hoort dat hij dood is, tot in de weken (maanden?)
na de begrafenis, zijn de weken die in het boek dwars door elkaar lopen.
Natuurlijk gaan de gedachten van
Veronica in deze weken uit naar de jeugd die ze met haar broer deelde.
Het enorme gezin, met een moeder die het leven niet aan kon en een vader
die niet zo in beeld is. Drie kinderen die bij opa en oma gaan logeren
als moeder weer eens door het ijs is gezakt. En de onduidelijkheid over
wat er bij opa en oma gebeurt, waarover Veronica fantaseert waarbij ze
zich bewust is van het feit dat de fantasieën niet per definitie de
werkelijkheid representeren, maar tegelijkertijd wel met de zekerheid
dat die werkelijkheid niet fris was. En hoe door het ineen passen van de
puzzelstukjes de ikpersoon de grip op haar eigen leven dreigt te
verliezen.
Een tijdje later schreef een grrl:
Voor
mij was het het verhaal van iemand die even helemaal de weg kwijt is als
haar broer(tje), met wie ze minder dan een jaar van leeftijd verschilt,
opeens doodgaat. Wat er daardoor met haar gebeurt, heeft ze niet meer in
de hand. En ze slaat verzinnend aan het herinneren. Die herinneringen
leiden tot inzicht: niet alleen in de dood van haar broer, ook tot
zelfinzicht, tot een beter zien van de overige gezinsleden en zelfs dus
van de reeds lang overledenen.
Het boek geeft een verslag van die
zoektocht naar het nauwelijks herinnerde, afgewisseld met een heden
waarin de hoofdpersoon gekke dingen doet en amper standhoudt. Het
hoogtepunt is dan The Gathering: als Liams lichaam eindelijk van Londen
naar Dublin is overgebracht en hij opgebaard ligt in het ouderlijk huis.
De lezer raakt bij dit alles op een
geraffineerde manier zeer emotioneel betrokken.
En nog weer later schreef een ander:
Drie
verhaallijnen lopen door elkaar, en om het ingewikkelder te maken is de
vertelster nog niet geboren in een van die verhaallijnen en kan ze dus
niet alles weten wat er gebeurd is. Dat verzint ze er bij. Ze zegt dat
ook, en kan dus even vrolijk later zeggen dat het misschien wel anders
gegaan is.
En nog kan het ingewikkelder: als het
gaat om belevenissen die ze wel zelf heeft meegemaakt, is haar
herinnering of die van andere mensen niet altijd zuiver.
Je moet er dus je hoofd bijhouden om het
verhaal te kunnen volgen.
Drie tijdvakken, (misschien
ondeugdelijke) herinneringen en fantasietjes om de leemten te vullen,
dat alles door elkaar. Zou Enright dat trouwens niet gedaan hebben dan
was het een vreselijk saai boek geweest, want er gebeurt niet zo veel.
Hoofdpersoon is Veronica. Zij heeft elf
broers en zussen. Broer Liam heeft zelfmoord heeft gepleegd in Engeland.
Veronica gaat er voor zorgen dat het stoffelijk overschot naar Ierland
komt en daar komt de familie bij elkaar voor een wake. Met Liam had
Veronica een sterke band. Toen ze nog jong waren hebben ze samen
gelogeerd bij hun oma. Veronica vertelt het verhaal van haar oma, het
verhaal van haar eigen jeugd en die van Liam dus, en het verhaal van nu.
Je zou verwachten dat het in het boek
draait om de zelfmoord, maar eigenlijk lijkt niemand er erg in
geïnteresseerd waarom hij dat eigenlijk gedaan heeft. Men is vooral met
zichzelf bezig. Ook Veronica bekommert zich meer om haar eigen leven,
haar gezin, dan over het hoe en waarom. Maar ze heeft tijd om te
piekeren, en dat is hetgeen we lezen.
En tot slot:
Ik
las een ontroerend en wrang verhaal over/van een vrouw in shock. Haar
liefste broer Liam heeft zich verzopen, nadat ie zich jarenlang had
bezopen.
En ze probeert hun geschiedenis en dat
van hun ‘pathetic family’ (12 kids + 7 miskramen) geordend te krijgen.
Wat niet lukt natuurlijk. Beelden uit je jeugd zijn toch misschien
maar gewoon verbeeldingen?
Ja het verhaal springt van hot naar
her. Van nu naar ooit. Van ‘echt’ naar
‘what might have been’. Veronica (de
hoofdpersoon) raakt de kluts kwijt nadat zij het lichaam van haar broer
in Brighton moest identificeren. Man en kinderen verdwijnen naar de
achtergrond. Over haar familie wil ze nadenken.
Over oma Ada bij wie ze vaak logeerde.
Haar huis, haar mannen, hun geheimen misschien. Over liefde en dood,
daar gaat het om. Of misschien andersom, want veel dood. En over liefde
die bijna haat is. Of andersom.
‘The Gathering’ verwijst naar de dagen
rond de begrafenis van Liam. De familie is van her en der bij elkaar
gekomen. Waken, eten, drinken. Maar de titel verwijst tevens en vooral,
lijkt me, naar het proces van Veronica: de poging de zaken op een rijtje
te krijgen. Wat niet lukt.
SEKSUEEL MISBRUIK
Er was een redelijke concensus over het
feit dat Liam tijdens zijn jeugd misbruikt werd. Of dat ook het geval
was met de vertelster Veronica en haar zusje Kitty bleef onduidelijker.
(Om het geheel enigszins te ordenen gebruik ik een * om een nieuw
onderwerp aan te geven en een + als het om reacties daarop gaat.
Helemaal sluitend is dat niet geworden.)
* Ik had wel verwacht dat Liam een
misbruikt kind was, maar de verstelster was dat ook, en die huiseigenaar
was echt een vreselijke rotzak. Hoe rot was een verrassing, zelfs voor
mij, die toch graag de zwakten in de fictieve mens doorheeft. ;-). En
dat oma er in mee had moeten gaan na alle opgevoerde toneelstukjes van
keurigheid.
+ Die arme Liam, ja het was wel
duidelijk dat hij zwaar misbruikt was en dat dat zijn leven minimaal
getekend heeft. Mooi is dat open blijft of dat nu uiteindelijk een rol
gespeeld heeft bij zijn zelfmoord.
* Ik heb het gelezen als juist een
zoektocht naar het waarom van het afglijden van Liam in alcoholisme en
depressie en uiteindelijk die zelfmoord.
+ Heb je daar een antwoord op gekregen
dan?
+ het misbruik in zijn jeugd? de armoede
en de verwaarlozing?
* Ik vond het vage verhaal van het
misbruik (is het nu wel of misschien ook niet gebeurd?) niet echt
overtuigend.
+ O, ik geloofde er onmiddellijk in,
zeker na de vondst van de brieven.
+ Gezien de brieven/rekeningen die zij
van hem heeft? En gezien het beschrijven van een schuldig samen zijn van
de twee (ook betrapt door de kinderen!). Ik kom daarop door het andere
boek dat ik las (Have ye no homes to go to, ook Iers), waarin een
loanshark zich regelmatig in natura laat betalen als de vrouwen weer
eens door hun zuipende mannen in de geldzorgen zijn geraakt.
+ Ja, dat denk ik ook, maar ze moest wel
steeds zeggen: ‘noli me tangere’ (raak mij niet aan), kennelijk was dat
nodig en had ie ‘roving hands’ so to speak.
* ‘Nolly me’ vond ik een vondst, en zo
zaten er wel meer in. heel knap hoe je als lezer door de ogen van een
achtjarig kind uiteindelijk toch de ware toedracht ziet. Iik had de
‘uitleg’ d.m.v. de gevonden brieven en rekeningen wel nodig.
* Ik zie nog die twee kinderen in die
oude auto op blokken in de garage achter het huis zitten, waarlangs de
seksverslaafde geheime minnaar / uitbuiter ongemerkt het pand in en uit
kon. brrr.
* Ik denk dat de ikpersoon zich ook
realiseert dat oma geen keus had. Het was óf de man zijn zin geven óf
ten onder gaan. En aangezien kinderen (zo schrijft ze) ‘were of no
consequence’ koos oma logischerwijs voor het eerste. Ril ril.
* Wat betreft zuslief: mijns inziens
vraagt ze zich nog steeds af of zijzelf nou ook misbruikt is. En haar
zusje Kitty?
+ Volgens mij heb je gelijk, ik heb dat
ingevuld
+ De vraag of zijzelf en Kitty ook
misbruikt zijn? Er wordt geen definitief antwoord gegeven. Ze weet het
niet. Ze weet alleen dat ze niet graag of vaak in de garage kwam waar
Nugent Liam misbruikte. Dus ik denk eigenlijk van niet. Ze is al zo ver
met haar herinneringen en als dat nog opgediept zou moeten worden zou ze
vast vanuit Gatwick nog niet naar huis willen gaan en met haar man
vrijen. Wel denk ik dat Kitty ook op de hoogte is van wat er met Liam
daar gebeurde:
‘Are you all right?’ And
for a second, I think she knows what I am talking about.
Het zou in ieder geval kloppen met
Kitty’s drankmisbruik.
Het boek eindigt positief: Liam heeft
een zoon.
Positiever nog, vond Veronica en ikzelf
ook, het inzicht dat een van haar broers een prettig gezin heeft met
gelukkige kinderen.
Ook dat inzicht pleit er bij mij voor
dat Veronica haar dal heeft bereikt en weer omhoog kan klimmen en dat er
dus niet nog meer vuil opgegraven hoeft te worden.
OVERIGE VRAGEN/OPMERKINGEN EN ANTWOORDEN/REACTIES
* Een vraag die me bijbleef: de
uitspraak ‘Comfort me with apples’ zou uit het Oude Testament afkomstig
zijn. Ik denk dan natuurlijk meteen aan Adam en Eva. Kent iemand de
juiste context?
+ Hierop volgde als antwoord de hele
tekst van de Song of Solomon
(http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=26&chapter=2&version=49)
waarin de regels´ Like an
apple tree among the trees of the forest, So is my beloved among the
young men´ het belangrijkst zijn.
* Vond op blz. 75 het afscheidnemen van
de kleinkinderen van de overleden grootvader opmerkelijk beschreven. ‘Ik
hoopte dat het krioelde van de maden onder dat pak’.
+ Maar vlak daarvoor staat dan ook dat
Veronica Charlie haat. Dat doet ze niet, maar ze neemt het hem kwalijk
dat ze tegen haar zin afscheid moet nemen van een dode.
* Direct daarna iets wat ik niet snap:
‘Liams hand op mijn onderarm, al blauw van verrotting’.
Mijn onderarm blauw van
verrotting??
+ Nee, Liams hand ‘already
livid with decay’.
Een pagina eerder staat er:
I think we both knew, as he leaned forward to touch Charlie’s poor dead
hand, that Liam would die. (p.
64) En dat kun je natuurlijk onzin vinden, maar ik geloof wel dat je je
zulke dingen kunt menen te herinnerinen.
* En als de grootmoeder haar hand langs
de kaak van grootvader legt: ‘Het duurde even voordat we beseften dat ze
vastzat.’ Huh.
Dit moet waarschijnlijk de angstige
verbeelding van de kinderen voorstellen?
+ Ja, inderdaad. Ik vind dat mooi, de
liefde van Ada wordt hier subtiel weergeven, vooral door de volgende zin:
It was a while before we
realised that she was stuck.
And another while before
someone came up behind her and pulled her palm away from the cold cheeck,
looking over his shoulder, as he did so, to say, ‘That’s enough now.’
(p. 65)
* De opmerking ‘het gaat altijd over
moeders en drank’, werd beaamd door een ander. Ze schreef verder: de
relatie tussen Veronica en haar moeder vond ik ook niet erg helder. Dat
die relatie minstens ambivalent te noemen is was duidelijk. Dat er
oorzaken liggen in het verleden ook. Maar overtuigd was ik niet.
Daarvoor waren er naar mijn smaak toch te veel hiaten.
En hetzelfde geldt voor het feit dat
Liam aan de drank ging. Alleen te
herleiden tot het misbruik in zijn jeugd?
Misschien… maar ook hier voor mij teveel hiaten in het verhaal om me te
overtuigen.
+ Ik vond dat juist wel mooi een
kindergeheugen met hiaten.
+ Een Ier en drank? daar lijkt mij geen
misbruik voor nodig toch? (Of heb ik nu teveel last van mijn
vooroordelen?)
+ Juist in de relatie tussen Veronica en
haar moeder vond ik nauwelijks hiaten. Moeder is er na 7 miskramen, de
vele geboortes om dan tot slot nog een tweeling te krijgen, niet sterker
op geworden: I suppose the unfairness of twins might have provoked her
final bout of ‘nerves’.
Ik geloof dat moeder aan de pillen is,
weet niet zeker of dat ook ergens geschreven staat. Maar dat de kinderen
bij zwangerschappen (lange tijd) weggestuurd worden en vader er op
aandringt moeder te ontzien, maakt het natuurlijk niet tot een open
relatie.
In het nu van het verhaal, vermoed ik
dat moeder in een beginstadium van dementie zit. Veronica is in ieder
geval steeds verrast als haar moeder zich haar naam nog herinnert. Ook
de wisseling tussen niet en wel reageren, lijkt daarop te wijzen. Niet
alles dringt meteen tot haar door.
+ De afkeer van weer een moeder/dochterrelatie
en alcoholmisbruik in een Ierse roman, begrijp ik niet.
De moeder/dochterrelatie komt erin voor,
maar staat absoluut niet centraal.
Hetzelfde geldt eigenlijk voor het
alcoholmisbruik.
De vertelster nuttigt in de periode dat
ze ´s nachts leeft wel altijd een fles (smerige) wijn, maar ze vertelt
niet vanuit een alcholische roes.
Afgezien van een paar keer met Kitty
krijg je nauwelijks door alcohol beinvloede scenes te lezen.
* Ook de verhouding tussen Veronica en
haar echtgenoot. Blijkbaar geen geweldige verhouding, maar wat er nu
echt mis is? Ik kreeg zelfs een beetje met de man te doen wat moet je
nou met een echtgenote die vooral ’s nachts leeft en dan hele stukken
met de auto gaat rijden?
+ Ik vond het een fantastische
echtgenoot. Veronica is door de dood van haar broer behoorlijk aan het
doordraaien. In haar verwerkingsproces vertrouwt ze niemand meer en is
ze niet in staat om liefde te geven, er is geen grens meer tussen liefde
en haat. Haar kinderen vormen hierop een uitzondering maar zelfs die
krijgen in deze periode nauwelijks aandacht.
Haar man accepteert dat en laat haar
begaan, althans, er is nooit sprake van gemopper of acties van zijn kant
die het haar nog moeilijker maken en haar nog meer schuldgevoel bezorgen.
* Wat mij bevreemdde, was het lot van de
arme oom Brendan. Hier zitten natuurlijk wel hiaten omdat de kinderen
over deze oom nooit iets vernamen.
Maar dan gaat Veronica ergens op pagina
160 met Kitty naar de inrichting waar hij zat opgesloten. De inrichting
is er niet meer, er staat een ziekenhuis. Maar even verderop is een
grote begraafplaats met ongemarkeerde graven en daar liggen de
voormalige patiënten van de inrichting. Zijn al deze doden dan zo
compleet door hun familie verlaten dat ze in een anoniem graf liggen?
Huiver.
OORDELEN
Het lijkt erop dat de meesten van ons
die het boek in de Nederlandse vertaling lazen negatiever over dit boek
oordeelden dan degenen die het in het Engels lazen.
* Ik las vanmorgen The Gathering uit van
Anne Enright: o, wat mooi en aangrijpend.
+ Yes, helemaal waar.
* Wat vond ik ervan?
Zo voor de vuist weg, zonder het boek
erbij: het is een relaas waarin je ongemerkt naar binnen wordt gezogen.
In eerste instantie had ik wat moeite
met de vele mogelijkheden: zo zou Ada Nugent ontmoet kunnen hebben in
een hotel, maar het had ook heel anders kunnen zijn. Ada was misschien
wel een hoer. Maar misschien ook wel gewoon een charmant weesmeisje.
Later staat er ergens: ze zou dan en dan
die jurk aan gehad kunnen hebben, alleen weet ik dat ze die jurk niet
aan had, ik kan het alleen niet anders op mijn netvlies krijgen.
En ja, zo werken herinneringen. Ze zijn
hoogst onbetrouwbaar. Feiten verplaatsen zich in tijd en ruimte: mijn
oma had zeker zo’n jurk, maar ze kan hem nooit toen gedragen hebben want
op die foto van veel later zit tante hem te naaien.
Het jammere voor Veronica is dat haar
moeder eigenlijk niets systematisch bewaarde. Van foto’s is volgens mij
nooit sprake.
Iets anders waar ik moeite mee had in
het begin was de benadrukking van een seksueel (in)actief leven. Het
waarom daarvan wordt in de loop van het verhaal duidelijk, maar dat mag
niet verklapt worden natuurlijk.
* Tot ruim over de helft vond ik het
vooral worstelen. Pas daarna kreeg het boek me te pakken.
Lastig om weer te geven waar dat nu
precies aan lag.
Ik denk vooral aan het gevoel dat
Veronica zo ver weg bleef, ik kon me maar geen beeld van haar vormen en
dat maakte dat het verhaal ook erg buiten me bleef.
Pas in het laatste gedeelte, als ze weer
terug is in Ierland, kreeg het boek me te pakken. Toen heb ik het dan
ook in één adem uit gelezen.
Geen onverdeeld enthousiasme van mijn
kant dus.
Eerlijk gezegd bekroop me in het eerste
deel van het boek vooral zoiets van:
mens, zeur niet zo (of in de woorden van
mijn kinderen: get a life!).
* Het bleef allemaal nogal vaag, vond ik.
* Het worsteldeel, daarin bevind ik me
nog.
Ben tot nu toen niet erg enthousiast. Ik
vind het verhaal nodeloos fragmentarisch. Ik begrijp wel dat een mens
bij de gelegenheid van het overlijden van een dierbare op een dergelijke
manier door herinneringen overspoeld kan worden, maar voor mij als lezer
mogen de herinneringen wat meer in het gelid worden gezet en ik vind ook
dat er af en toe veel wordt uitgeweid, onnutte zijpaden worden bewandeld,
zonder dat het aan de verhalen bijdraagt of anderszins het verhaal
verfraait.
* Maar wat mij dan weer zo bezighoudt
zijn de (nodeloze?) gaten die er in het geheel zitten, waardoor je je
suf zit te denken of je dit stukje misschien al te slaperig hebt
overgeslagen of je iets eerders niet meer herinnert of dat het
literaturen is. Verder kan ik nog opbiechten dat ik een vooroordeel heb
over de moderne generatie Ierse schrijvers. Het gaat altijd over drank
en moeders :-)
* Ben nu op blz. 118, hoop dat het
worsteldeel dan zo langzamerhand voorbij is.
Er staan wel heel leesbare fragmenten
tussen, maar totnogtoe vind ik de beschrijving vooral van particulier
belang, voor de ikpersoon zelf die dat verlies geleden heeft. Ik blijf
er als lezer buiten staan.
* Ik zag mooie zinnen in The Gathering
maar heb het na 50 pagina’s toch neergelegd. Ik voelde me niet verbonden
genoeg met de personages en dat had volgens mij te maken met Enrights
schrijfstijl.
* Had het boek een tijdje geleden al
gelezen. Ik heb ook geworsteld, maar nooit boven gekomen -:) Het hele
boek dacht ik; weer zo’n Ier met een groezelig verleden… Terwijl er toch
ook hele leuke dingen uit Ierland komen.
+ jammer. ik vond dit een geweldig boek
en erg geestig en wrang
hou ik van
+ Ik moet nu juist mijn best doen om me
hier niet eenzaam te voelen. Is er hier helemaal niemand die het ook een
prachtig en vooral heel erg tragisch en geestig boek vond?
* Vanochtend ‘mijn’ exemplaar uit de
bieb gehaald. De Engelstalige uitgave.
Dat was dus na al die sombere mailtjes.
En dat heb ik geweten, vannacht. A.E.
-
lief blond koppie - streng ondervraagd.
"Waarom al die zijpaden"?
Helaas gaf ze geen antwoord.
Vanmiddag de eerste hoofdstukken gelezen.
Beviel uitstekend. ‘t Geworstel moet dus kennelijk nog komen. Ben
benieuwd.
* Ben inmiddels wat gevorderd in The
Gathering. Snap vooralsnog niet, waardoor het gesomber van de diverse
mailgrrls wordt veroorzaakt. Echt niet.
Ik lees een wrang, cynisch verhaal van
een vrouw die terugkijkt op haar jeugd.
Switchend tussen nu en toen.
Verbrokkelde herinneringen. Erg lekker Engels.
Kan daarin een probleem zitten?
* Iemand die het boek over het geheel
genomen negatief beoordeelde, schreef toch ook: Die vlieg die uit
grootvaders boord kruipt en de reactie van de grootmoeder zal me
bijblijven, de hele afscheidsscène trouwens.
* Ik herinner me trouwens (maar kan het
nu niet meer opzoeken waar) dat ik er nogal om gelachen heb, er zat
humor in. En herlezen doe ik het misschien ook wel.
* Juist ‘t warrige, chaotische in de
roman vond ik zeer geraffineerd. De hoofdpersoon is in shock. Bovendien…
welke vroege zogenaamde jeugherinneringen ‘kloppen’? Veronica realiseert
zich in elk geval dat haar ‘verhalen’ mogelijk slechts fantasieën zijn.
Knap gedaan van Enright.
* Aan de plot kan het ook niet liggen,
want een goed geschreven boek kan over bijna niets gaan. Het zit ‘m in
dat ‘goed geschreven’ voor mij. Niét goed geschreven dus.
* Het is op zich een boeiend boek, maar
tegen het einde wordt het geheel toch een beetje traag, en verslapt de
aandacht. Geen boek om in een ruk uit te lezen, je kan er beter ruim de
tijd voor nemen. En dan smaakt het wel naar meer.
Een reactie op voorgaande reacties:
Iemand vond het in het begin irritant
(‘get a life’) en op het eind pas boeiend. Ik had dus precies het
tegenovergestelde. Ik vond het interessant juist vanwege de werking van
het geheugen en de fantasietjes vind ik ook leuk, maar niet een heel
boek lang. Ergens kroop er de verveling in.
Psychologisch ‘gezever’ is tot op zekere
hoogte leuk om te lezen.
Ik heb er dus ook geen moeite mee dat er
afstand blijft. Integendeel: de ikfiguur kijkt zelf ook afstandelijk
naar alles, dus is de vertelwijze gelijksoortig.
Nu zou je kunnen zeggen dat het raar is,
die afstand ten aanzien van haar eigen belevenissen, in verleden en
heden. Maar ik vind het overtuigend
genoeg: van het verleden is ze niet
zeker, het is niet allemaal waar wat ze zegt. En in het heden zijn er
problemen die ze op afstand wil houden.
Waarschijnlijk kan en wil ze het
verdriet nog even niet toelaten. Ik denk dat dit boek een herlezing
waard is.
DE LAATSTE MAIL OVER DIT BOEK
Mwah, ook over deze nieuwste Booker
prijswinnaar kon ik niet echt superenthousiast worden. Het begon
veelbelovend, en las ‘lekker’ snel weg, maar om nu te zeggen dat ik diep
onder de indruk ben, nou, nee dus. Ik heb helaas niet alle mails bewaard.
Alleen een die begint met: Drie verhaallijnen lopen door elkaar, en om
het nog ingewikkelder te maken is de vertelster nog niet geboren in een
van die verhaallijnen en kan ze dus niet alles weten wat er gebeurd is."
Ik las het zelf niet zozeer als drie
verhaallijnen. Het was gewoon ‘een familieverhaal’. Als we het over Oma
of Moeders of Broertjelief hebben, het is allemaal deel van hetzelfde
verhaal (vond ik dan). Ik had eigenlijk wat
meer willen horen over Liam waarom hij
de zee is ingelopen zonder zijn
(vieze) onderbroek en sokken is nooit
echt bekend gemaakt het lijkt bijna
alsof het niemand zo heel veel kan
schelen.
Vage referenties aan de tijd dat hij
betrapt is als kind met de hand in de broek van een (volwassen)
familievriend lijken ‘de reden’ te moeten zijn dat hij later aan de
drank en verkeerde vrienden is geraakt. Was het anders gelopen als die
familievriend hun opa was geweest (zoals bijna is gebeurd)?
Wie weet. Een boek zonder duidelijke
vragen, laat staan antwoorden. Niets mis mee natuurlijk maar de
openingszin schept andere verwachtingen. Ik vond dat de vertellende zus
(ik weet niet eens meer of ze een naam heeft...) teveel bezig was met
haar eigen leven op orde krijgen in plaats van ‘het verhaal van Liam’ te
vertellen. Maar misschien is dat juist wel erg realistisch dan...
iedereen is natuurlijk het meest bezig met het eigen verhaal vóór die
van anderen.
Anne Enright kan zeker ‘goed’ schrijven,
maar dit vond ik geen bijzonder ‘goed’ boek.
CITATEN
"Liam never went into a
shop. So, in honor of Liam, I put the storage jars back and I drive
home, pointing out all the changes to him, now that he is dead. ‘Look at
that row of street lamps!’ I say. He is not convinced. I used to do this
when he was still alive, actually: all the little changes and
irritations, residential parking, gridlock, the seven million orange
cones between here and Kinnegad, all of these things I pointed out to
him, because he was living five hundred miles away. And though he came
back in a sporadic way and took his holidays in the West, all of these
changes went on without him. And though not one of them meant anything
much, I was sad at the way he had been left behind"
(hier moet ik aan dat liedje van
Sonneveld denken: Kees)
Dan nog twee citaatjes die me om
persoonlijke redenen aanspraken.
p. 25 There were girls at
school whose families grew to a robust five or
six. There were girls with
seven or eight – which was thought a little enthousiastic – and then
there were the pathetic ones like me, who had parents that were just
helpless to it, and bread as naturally as they might shit. – Zelf kom ik
uit een robuust gezin (6), mijn moeder uit een enthousiast gezin (9
kinderen) en mijn vaders gezin ging richting pathetisch met 11 kinderen.
p. 144 – I am trying to
remember what he looked like, but it is hard to recall the face of your
brother as a child. – Dat probeerde ik natuurlijk meteen.
En nee, het lukte niet. Wel foto’s, maar
geen levende broers of zussen.
Citaten? Ik spaar ze nooit ‘t zijn er
zoveel die ik had kunnen aankruisen;
bovendien ik heb een biebboek.
Maar ‘It’s a heady
business, burying the dead’.
"ik zou graag verslag uit willen brengen
over wat er in het huis van mijn grootmoeder gebeurde in de zomer dat ik
acht of negen was, met dien verstande dat ik niet zeker weet of het echt
gebeurd is."
It is a confusing feeling
somewhere between diarrhoea and sex this grief
that is almost genital.
There is something
wonderful about death, how everything shuts down, and all the ways you
thought you were vital are not even vaguely important.
With a sweep of his arm,
Charlie has changed the maths of it of his future and my past.
They are young again; back
at that moment in life when someone else’s body is a path that might be
taken, with no chance of return.
I realise, too late, that
the place is boiling with corpses, the ground is knit out of their
tangled bones.
cats, I always think, only
jump into your lap to check if you are cold enough, yet, to eat.
(ha! dAt is pas een anti-kat kreet!)
It has, as they say, ´hit
her´. Like a truck. There isn´t much of her left.
All of them apologising for
the fact that someone you love is dead, when the world is full of people
you don´t.
A ragged consensus gathers
under the chorus, but, by some miracle, they let
her sing the verse alone
my annoying little sister, looking at the ceiling
with innocent eyes, as she
takes each note and tenderly lays it down.
Paula
Boeijen, juli 2008
