Rosita Steenbeek: Schimmenrijk


Schimmenrijk, heb ik gekregen van mijn buurvrouw, ze had dit speciaal voor mij uitgezocht. Dat wist ik toen ik het kreeg niet. Net voordat ik het kreeg was mijn broer overleden en ik sprak daar met haar veel over en ook over de dood in het algemeen.

Toen ik in het boek ging lezen werd ik helemaal stil van binnen. Het is erg ontroerend hoe in dit boek over de dood wordt geschreven. Het toeval wil dat mijn schoonzus ook Lisa heet, ook iemand die met de dood in aanraking kwam. Alleen mijn schoonzus Lisa wist wel hoe en waar haar man was overleden. Anders wil je denk ik ook op zoek naar het hoe en waarom. Net als in het boek. Ik vind het prachtig beschreven. Vooral hoe de Etrusken met de dood omgingen.

Op zich is dit boek inderdaad het lezen waard, mooi geschreven, alleen wat te veel vanzelfsprekendheden naar mijn smaak : vreemd dorp, hup, meteen de goede kontakten en hup, meteen de beste vrienden en  hup, alles loopt te gladjes om waar te zijn. De hele beschrijving van  landschap en tochten die er gemaakt worden zijn erg mooi, maar weer te veel van het zelfde.

Bovendien gebruikt steenbeek af en toe taal, dat je denkt, waar hŠŠlt ze het vandaan ... Bv. als ze in de warm-waterbronnen zwemmen, een filosofietje over water:

"Een vreemd element, water, denkt ze, net zo vreemd als wij mensen die eruit opgedoken zijn. Uit de hete oersoep. Als de levende visjes in de japanse soep die in de mond met de laatste klapjes van hun staart het eetgenot verhogen ( gťtverr!) , zo spartelen wij op de tong van de doodsgodin."

Hier in zuid-limburg zijn trouwens ook "Vie cave" ( holle wegen) door de natuur gevormd, dan loop je over het pad en boven je aan weerszijden groeien bomen.

Op mijn site http://travel.to/danielle (onder tips ItaliŽ) heb ik nog wat linken vermeld naar recensies over dit boek van Steenbeek, maar ook naar linken over tombaroli. Intrigerend onderwerp vond ik dat.

Ik zou ook vorig jaar op vakantie naar UmbriŽ, helemaal aangestoken door onder andere dit boek. Die reis is niet doorgegaan omdat we een huis kochten ;-) Dit jaar zal het er waarschijnlijk wel van komen. Het plan is (net als vorig jaar) om naar Rome en naar UmbriŽ te gaan

Ik ben trouwens al een aantal weken aan het zeuren bij de boekhandel wanneer dat nieuwe boek van Rosita Steenbeek uitkomt. Ooit heb ik zo'n lokkertje gekregen toen ik Schimmenrijk kocht (na met veeeel enthousiasme Thuis in Rome gelezen te hebben) het nieuwe boek gaat over VenetiŽ en heeft volgens de boekverkoper de titel 'Ballets russes' meegekregen. Maar wanneer het nou eindelijk verschijnt.....

je kunt jezelf een mail laten sturen wanneer het er is: http://www.boeknet.nl

Halverwege Steenbeeks Schimmenrijk vind ik het (nog?) een beetje mager boek. Veel over de Etrusken maar weinig verhaal. Nog iemand al aan het lezen?

Mager vond ik het niet, ahoewel, niet literair hoogstaand, maar dat hoeft van mij ook niet. Ik heb het in 1 avond uitgelezen, en ik was enthousiast, maar ja, ik was dan ook op de meeste locaties geweest en heb zelf ook een paar graven mogen bezoeken waar normaliter niemand in mag, en als je dan nog altijd met veel plezier aan die reis terugdenkt, komt zo'n boek toch anders op je over denk ik.

Voor wie na Schimmenrijk iets meer over de Etrusken wilt weten: er komt in april 2002 een boekje uit: Etrusken - De mythe achterna (cultuurhistorische verkenningen in Toscane, UmbriŽ en Lazio). geschreven door Willebrord Nieuwenhuis, ISBN: 90 446 0108 3. Het kost 17,95 euro en met een kortingsbon van het NRC kost het bij voorintekening 15,95 euro. Lezersaanbiedingen kun je vinden onder http://www.nrc.nl/service/lezersactiviteiten.

De Etrusken beleefden in ItaliŽ hun hoogtepunt in de zesde eeuw voor Christus. Het was een rijk en ondernemend volk. Ze waren dominant op zee en op het land, en werden bewonderd door buitenstaanders, omdat zij zich verzoenden met het leven, dat uitbundig vierden en de dood zagen als een logische voortzetting van dat leven. Journalist Willebrord Nieuwenhuis reisde voor dit boek langs de voornaamste steden van die geheimzinnige cultuur. Hij vraagt hoe hedendaagse Italianen, grafrovers, pastoors, archeologen, hobbyisten en carabinieri met dat belangrijke en mysterieuze erfgoed omgaan. Dit is een boek voor iedereen die, reizend of vanuit de stoel, van ItaliŽ en zijn geschiedenis houdt.

Zoals een boekgrrl eerder al opmerkte: een boek dat je zo uitleest. Maar ... ondertussen dwalen je gedachten af en sloeg ik hele stukken over. Kortom, het boek kon mij niet echt boeien. Wat ik mis in het boek zijn de vaart en diepgang. Het hele verhaal gaat zo traag. Leuk hoor, al die opgravingen, maar als ik iets wil weten over de Etrusken dan lees ik wel non-fictie, met mooie platen erbij. Ondertussen worden in het boek de personen nauwelijks uitgewerkt. Wat weten we op het eind nu van Lisa of Angela. Eigenlijk bar weinig. Waarom kunnen Lisa en Angela het zo goed met elkaar vinden? Waarom volgt Angela Lisa op haar zwerftocht? Wat bindt die twee met elkaar? Zijn dat de karakters of is het meer dat ze samen op zoek zijn naar hetzelfde, namelijk zichzelf?

Verder ben ik ook niet zo weg van de schrijfstijl van Rosita. Heel veel korte zinnen die niet echt in elkaar overvloeien. Zinnen hoeven van mij ook geen halve bladzijde te beslaan, maar de zinnen in dit boek waren het andere uiterste. Misschien dat door deze schrijfstijl ook niet echt vaart komt in het boek.

Ook ga ik in de loop van het boek ook steeds meer aversie krijgen tegen de persoon Lisa. Hoe verder het boek vorderde, hoe vaker ik dacht: "Mens, stel je toch niet zo aan." Een onsympathieke hoofdpersoon is ook niet echt bevorderend voor het leesplezier.

Ik geloof zeker dat het gegeven van het verhaal heel interessant is, en ik denk dat je daar ook een spannend of zeker een boeiend verhaal van kan maken. Maar ik ben bang dat Steenbeek daar wat mij betreft niet in geslaagd is.

Is het niet ongeloofwaardig dat al die grafzoekers hun hand maar in de grond of in het water hoeven te steken en daar hebben ze weer een munt, een potje, een schedel of een ringetje te pakken?

Overigens vind ik ze bere-interessant, die Etrusken. Gek genoeg kan ik me van 5 jaar Latijn geen enkele aandacht hiervoor herinneren.

Met uitzondering van de informatie over de Etrusken, bouquetniveau. Klein citaat bouquet: "Lorenzo vermoord? Ze had meteen aangevoeld dat die Mario een hufter was. Zijn ogen hadden haar nooit recht aangekeken."

Op een gegeven moment werden er wel erg veel scherven, sieraden, etc opgegraven, op een plek, die altijd wel weer een speciale betekenis hebben. B.v. dat graven in de buurt van het ziekenhuis in de Tiber waarbij dan een olielampje wordt gevonden, vervolgens weer andere scherven met betekenisvolle afbeeldingen die precies passen in de context van het verhaal. Het is soms een beetje tť fantastisch. Ik kreeg bijna het idee dat daar de archeologische vondsten voor het oprapen liggen. Even wat met m'n handen in de modder van de Tiber en hoepla: daar is weer een magistrale vondst.

Kortom: ik betwijfel de geloofwaardigheid van het vindersgeluk.

Ik deel de negatieve meningen over het boek niet. Ik vond het boek boeiend van begin tot eind. Je leert -op een onderhoudende manier- een en ander over de Etrusken en dat vond ik heel aardig. Dat het op sommige punten enigszins ongeloofwaardig is (bijv. Etruskische vondsten) stoort mij helemaal niet.

In een recensie van een ander boek van Rosita (thuis in Rome) las ik dat die recensent het ook nogal geloofwaardig vond wat Rosita allemaal overkwam in Rome. Hij/zij ergerde zich er aan/vond het ongeloofwaardig dat Rosita zoveel interessante kennissen in Rome had die haar toegang verschaften tot bezienswaardigheden die voor de gewone bezoeker gesloten bleven. De recensent leest het boek dan volgens mij alsof het allemaal feitelijk juist en echt door Rosita beleefd zou zijn. Ik heb het meer gelezen als een beetje smeuiig gemaakt verhaal over Rome, zeker hier en daar fantastisch, maar dat is juist een aspeckt waardoor het boek lekker leest. Hetzelfde geldt voor Schimmenrijk.

Ergens heeft ze toch gelijk, want het is gewoon zo dat er in Rome zoveel gevonden is en nog steeds wordt van de Etrusken, dat alleen "the top off the bill" maar een plekje in een museum krijgt. Het is daar serieus zo dat ieder gat dat je graaft, je brengt naar weer een berg vondsten. Misschien niet zo extreem als Steenbeek beschrijft, maar wel veel extremer dan de meeste denken.

Steenbeek woont in Rome (boven een fantastisch mooi kerkje trouwens zag ik afgelopen donderdag bij 'het gevoel van de Poel') en ik geloof achter elkaar dat mensen voor haar deuren openen. Ik heb zelf een exact vergelijkbare ervaring gehad. Met de middelbare school ben ik naar Rome geweest, onder leiding van een gids (een leraar) die al jaren in Rome komt, vloeiend Italiaans spreekt, en er veel mensen heeft leren kennen, deels doordat veel exleerlingen er een tijd gestudeerd of gewerkt hebben die contacten hebben opgeleverd, deels omdat je als leraar gewoon een streepje voor hebt als je met een berg scholieren komt die allemaal latijn begrijpen. En ik ben er op plaatsen geweest waar je normaliter echt niet zomaar binnenkomt, ik heb er rondleidingen gehad, van mensen die dat eigenlijk niet meer deden. Dus ja, ik geloof dat deuren geopend worden daar als je de juiste contacten hebt. Maar toen ik afgelopen maart weer in Rome was, wist ik zeker dat een normale toerist zover nooit komt...

Ik heb het boek Schimmenrijk in een dag uitgelezen. Makkelijk verteerbaar boek, heerlijk voor ertussen door. Vond het heel boeiend om te lezen over het Etruskische rijk, wist daar eigenlijk weinig van. Vond het mooi om te lezen, hoe Lisa door haar reis steeds sterker in haar vel kwam te zitten. Het hele verhaal over de dood van Lorenzo kwam op mij wat gekunsteld over. 

Weer een boek wat ik zonder de grrls nooit had gelezen.

Ooit heb ik een interview met Rosita Steenbeek gezien, en ik vond haar zo aanstellerig dat ik nooit een boek van haar ben gaan lezen. Tot nu. Ze overdrijft misschien als ze het heeft over het makkelijk vinden van oude voorwerpen, maar dat past m.i. bij haar persoon, en och, mag een schrijver overdrijven in een roman? Het nadeel daarvan is dat je dan ook niet weet of de feiten over de Etrusken allemaal waar zijn, iets wat ik graag zou weten. Want deze feitelijke informatie maakt het boek net iets meer dan een zoetsappig verhaaltje, met teveel toevalligheden. De ontkenning van de dood (Orfeus op zijn vrouws?) wordt met Etruskische invloeden overtuigend omgezet in berusting en acceptatie. Leest lekker, maar of ik nu meer boeken van Steenbeek zal lezen? Twijfelachtig.

Schimmenrijk is een boek voor op vakantie, liefst natuurlijk ItaliŽ, maar met mijn rug tegen een stevige boom op de Veluwe was ook goed geweest. Nu was het voornamelijk in de wachtkamer bij de tandarts.

Ik had moeite met het ritme van het boek, de zinnen zijn wel erg kort en buitelen over elkaar heen. Door het zoeken van Lisa wilde ik ook iets in dit boek vinden, een soort bevlogenheid, passie, het zoeken naar een muze, de verdieping van Lisa via de Etrusken in haar kunst. Dat heb ik niet gevonden, jammer, of gaat het dan toch om het zoeken en niet om het vinden.

Ik vond het boek geen onverdeeld genoegen.Om over de Etrusken te lezen was zeker interessant, maar voor de rest vond ik het weinig samenhangend. Te pas en te onpas werd de ernstig zieke vriendin tevoorschijn gehaald. Ik weet wel als je dat meemaakt, zal je op de meest vreemde momenten aan haar denken. Maar het lag er hier te dik bovenop. Vaak kan ik een boek niet wegleggen omdat het uit 'moet' of omdat het je niet loslaat. In dit geval dus niet.

Het onderwerp van het boek De Dood van allerlei kanten bekeken maakte dat ik me eerst niet zo tot het boek aangetrokken voelde, maar het was nu eenmaal boek van de maand. Rosita sleept heel wat aspecten van de dood bijelkaar, historisch (hoe gingen de Etrusken met hun doden om? De verschillende manieren van doodgaan: eerst wordt gedacht dat Lorenzo zelfmoord gepleegd heeft, dan dat hij door tegenstanders vermoord is, en dat hij uiteindelijk door een ongeluk is overleden. Heleen gaat door een ziekte dood. De vele bezoeken aan kerkhoven en Etruskische graven. Mij is het alleen niet duidelijk waar Rosita Steenbeek nu heen wil met al haar geschrijf over de dood. Was ze toen ze het schreef zelf aan een rouw proces bezig? Wil ze anderen helpen? Heel veel dipegang heeft haar gepraat over de dood niet. Wat vonden jullie van Steenbeeks benadering van de dood?

Iemand had het over de traagheid waarmee het verhaal zich voort beweegt en dat Lisa een beetje een ouwe zeur is. Ik denk dat iedereen die depri is een dergelijke indruk op anderen maakt. Wat dat betreft heeft Steenbeek de spijker op de kop geslagen. Maar als je in de eerste vijftig bladzijden van het boek Lisa keer op keer trappetje op en af ziet gaan en zuchten slaken dan is dat wel een erg stroef begin voor een boek wat voorop wordt aangekondigd als "een mooie, licht en luchtig getoonzette roman". Ik vind al dat gezucht en gesteun in het begin helemaal niet licht en luchtig en het onderwerp ook niet. Ik had Heleen een veel leukere hoofd persoon gevonden. Of misschien zelfs Lorenzo. Het verhaal zou beter kunnen worden als je het perspectief verandert. Wat vonden jullie van Steenbeeks benadering van de dood?

Dat Lisa een mooie beeldhouwster was en Lorenzo een knappe, vurige, ethische archeaoloog leek mijn wel heel erg ideaal en deed zeer zeker aan een keukenmeidenroman/ soap opera denken.

Rosita Steenbeek schrijft nogal houterig, waardoor het soms moeilijk is om vlot door te lezen. Het vloeit niet. Iemand schreef dat er wel erg makkelijk vondsten worden gedaan in het boek. Ik ben geen archeaologe of historica en ik weet dus niet of de informatie over de Etrusken, tombaroli en fiumaroli korrekt is. Is er een boekgrrl die meer over deze onderwerpen weet? Er is hier in het Museum of Fine Arts een Etruskische afdeling, misschien dat ik daar eens even mijn licht ga opsteken.

Ik vond het een overkill aan dood. Als je bijvoorbeeld kijkt naar hoeveel ouderloze kinderen er in het boek voorkomen: Heleen haar moeder is overleden en haar vader inmiddels ook. Dionigi (ofzo) zijn moeder ook. Angela haar ouders (of een van de twee). Antero heeft ook niet meer zijn beide ouders, dacht ik. Volgens mij heb ik ze nu nOg niet allemaal gehad. Ik vind het een beetje tE. Ik kreeg ook niet het gevoel dat Steenbeek de werkelijkheid benadert met haar manier van schrijven over de dood. Ik vond het nogal klungelig en verzonnen overkomen en vroeg me gelijk af of ze vanuit een eigen ervaring schrijft of het inderdaad verzonnen heeft. De visie die ik uit het boek kon halen was dat als iemand is overleden deze persoon in de ander voortleeft. In dat kader doet Heleen in het boek wel een paar mooie uitspraken over haar vader. De dood krijgt daarnaast in het boek heel duidelijk een plaats in het leven. Het is een onderdeel van het leven; dat illustreert het Etruskenverhaal ook goed. Het respect voor de doden en het laten voortleven daarvan, is op zich een heel aardig gekozen thema. Erg jammer dat RS er niet meer van weet te maken, want op zich vind ik de gedachte wel origineel (vooral de koppeling met de Etrusken).

Ik vond Lisa geen ouwe zeur, maar oppervlakkig neergezet. Zinnen als "Ze had zich nog nooit zo begrepen gevoeld" (door Lorenzo dan) zijn standaard Leni-Saris-zinnen. Dat vind ik overigens sowieso als het gaat over Lisa en Lorenzo. Soms wordt het zelfs bouquetreekserig. (de omschrijving van haar uiterlijk op een van de eerste pagina's bijvoorbeeld) Op zich is er niks mis met Leni Saris ;-) alleen had ik van Steenbeek iets meer verwacht. De stukken over de Etrusken vind ik, net als vele grrls vůůr mij al hadden geschreven, wEl heel aardig en ook boeiend. Is Steenbeek journalist? Dat zou verklaren waarom de stukken die iets feitelijks hebben veel beter uit de verf komen dan de stukken over emoties en gevoelens.

Al aan het begin van het boek kreeg ik het gevoel dat het misschien verstandig was geweest als RS had gekozen voor een ik-persoon. Nu gaven die tussenzinnetjes over gedachtesprongen van Lisa het verhaal iets onnatuurlijks, iets knulligs. Misschien is dat beter te verkroppen als het "vanuit het hoofd" van iemand gaat. Heleen vond ik beter neergezet en was denk ik ook een leukere hoofdpersoon geweest, maar daar staat tegenover dat in het boek wat meer afstand bestaat tot Heleen en ze beter uit de verf komt, wat m.i. ook geldt voor Angela (al is die dan wat plompverloren in het verhaal neergezet) en ook voor een deel van de andere bij-personages (of hoe noem je dat).

Ik denk dat RS het boek gewoon nog een tijdje had moeten laten liggen en er nog een paar keer flink met de rode pen heen had moeten gaan. Zinnen als "ze bukt zich voorover uit de stoel" hadden dan ook nooit een plaats gehad in het boek, evenals "dan kussen ze ineens echt", dat ik in de trein las, waar ik heb zitten brullen van het lachen over de alternatieven die ik hiervoor op de mailinglist had gelezen (bekken, tongen, kopkluiven). Vooral die laatste; die had ik nog nooit eerder gehoord :-)))

Een goede editor had een hoop ergernis kunnen voorkomen door het boek te weigeren of door te corrigeren en RS te zeggen dat ze bepaalde passages moet herschrijven. Ik ben het met je een dat het boek wat te haastig is uitgegeven.

Een droom: ik moest een woning zoeken. Een paniekgevoel, geen dak boven mĻn hoofd meer. Tot ik me opeens een plek herinnerde waar ik terecht kon. Ik kwam er met een mooi, open treintje over een slingerend baantje in een oude stad. Maar toen ik uitstapte bleek het door mij gewenste onderkomen in brand te staan. Toen werd ik wakker.

Dit droomde ik in de nacht van vrijdag op zaterdag. En wat las ik zaterdagmiddag op een van de laatste paginaĻs van Schimmenrijk: Lisa droomt dat ze in een treintje op weg naar huis is. Maar het treintje rijdt te ver door en zij beseft nooit meer thuis te zullen komen. Maar dan komt Lorenzo aanlopen, die zegt haar thuis te zullen brengen. Lorenzo had haar ooit gezegd dat een huis altijd voor jezelf staat. Toen ik dat las, heb ik wel even een tijdje voor me uit zitten mijmeren, alvorens de laatste vier paginaĻs uit te lezen en het boek met een zucht te sluiten.

Toch een mooi boek. Niet altijd. En ook geen boek om in een ruk uit te lezen, althans, niet voor mij. Het is als in een museum: op een gegeven moment stomp je af door de overdaad. Maar ik liet me de volgende dag dan toch weer graag meevoeren in het schimmenrijk. In twee rukken uitgelezen dus. En ik voel me erdoor in een tussenwereld beland. Tussen droom en werkelijkheid, of zoals Lisa door het hele boek heen: tussen dood en leven.

Als museummens schrok ik van de manier waarop grafroven en illegaal op archeologische plaatsen rondstruinen in dit boek werden geromantiseerd. Terwijl het Etruskische erfgoed in de depots van musea maar ongezien ligt te verstoffen en museumdirecteuren de mooiste dingen gewoon lekker thuis houden, zijn grafrovers (die er zelf niet rijk van worden) eigenlijk een soort redders van de Etruskische schoonheid.

Hm.. Ik ben dan wel niet op de hoogte van de situatie in het Italiaanse museumveld, maar dit was me toch een beetje gortig. Een goede reden om wat beter naar de presentatie van musea in Schimmenrijk te kijken!

En het valt gelukkig mee.

Voor Lisa zijn de musea die ze bezoekt in eerste instantie een plek van herinnering, waar ze bovendien een uitgangspunt voor haar zoektocht vindt; namelijk waar ze grafrover Antero kan vinden, die Lorenzo goed kende en haar misschien meer kan vertellen over diens laatste dagen.

Antero beweert dat de Etruskische voorwerpen nu tenminste door echte liefhebbers, de verzamelaars, worden gekoesterd. Maar zijn de voorwerpen daarmee niet net zo ongezien als wanneer zij in de museumdepots liggen? Verzamelaars kijken wel uit om hun onwettige collectie publiek te maken! Musea hebben tenminste nog de verplichting hun collecties toegankelijk te maken en dat gebeurt ook steeds meer, vooral met de opkomst van bijvoorbeeld 'open depots' en internet. In het Centraal Museum in Utrecht kun je -tegen betaling- een dag doorbrengen met een object uit het depot.

Ook verwijt Antero de musea dat zij voorwerpen niet opgraven waarvan ze wel op de hoogte zijn (of door hem worden gebracht). Toch is dat voor de dingen zelf vaak beter: wanneer je geen geld of methoden hebt om goed voor het erfgoed te zorgen, kun je het voorlopig beter behouden op de plek waar het toch al zo lang bewaard gebleven is. In Utrecht (of Nijmegen?) vond een winkelier onlangs een prachtige middeleeuwse schildering op de zolder van haar winkelpand. Monumentenzorg raadde haar aan de schildering niet verder bloot te leggen, want we beschikken nog niet over een techniek om de bedekkende kalklaag veilig te verwijderen. Er waren helaas al wat stukken verf met de afgekrabde laag meegekomen. Geduld is een schone zaak, ook al is dat soms frustrerend.

Actueel is de suggestie van Antero dat in veel gerenommeerde, internationale musea vervalste voorwerpen staan en dat de museumdirecteuren daarvan op de hoogte zijn. Ze geven dat natuurlijk niet toe, want dan zijn hun zalen meteen leeg... (Aldus Antero) In het Van Goghmuseum is op dit moment een tentoonstelling over Gaugain en Van Gogh. Daar hangen -en dat is uniek- de drie Zonnebloemen van Van Gogh naast elkaar. Drie? Ja, drie. Maar de kunstwereld is het er niet over eens dat deze schilderijen alle drie van de hand van Van Gogh zijn! Vincent van Gogh maakte meestal twťť versies van een schilderij (een voor de opdrachtgever en een voor hemzelf) en van een derde exemplaar wordt nergens in de dagboeken of brieven melding gemaakt. Een overtuigende theorie is dat Gaugain het derde exemplaar schilderde, of de vaker van vervalsing verdachte kunsthandelaar Schuffenecker - beide waren daartoe in de gelegenheid. Het Van Goghmuseum spreekt dit tegen. Het museum heeft zelf ooit (als autoriteit op het gebied) de authenticiteit van het betreffende schilderij bevestigd. Het is overigens het exemplaar van het Japanse zakenbedrijf dat tevens de verbouwing van het Van Gogh Museum heeft gesponsord. Dit schilderij bracht bij veiling zoveel op dat de kunstwereld een enorme boost kreeg. Als het een vervalsing zou zijn, zou de kunstmarkt volledig instorten... 

Zo bij elkaar komt dit natuurlijk erg suggestief over. Wie weet wat de waarheid is? Voor de huidige tentoonstelling is er weer onderzoek naar verricht door het Van Gogh Museum (het 52 pagina's tellende onderzoeksverslag kun je downloaden via http://www.vangoghgaugain.com) en kwam men tot de conclusie dat dit schilderij afwijkt van de andere doordat Van Gogh worstelde met de ideeŽn die hij in dit exemplaar wilde verwerken Maar het zou dus wel degelijk echt zijn. Wanneer ik alleen de conclusie van dat verslag lees ben ik nog niet overtuigd. Sinds donderdag is er een symposium waarop dit onderwerp ook wordt besproken en dat vandaag afloopt. Ik ben benieuwd wat daar uit komt!

Maar ik raak wat ver verwijderd van Schimmenrijk.

"Veel verdwijnt over de grenzen, zei Lorenzo", die zich daarmee tegen de verkoop aan verzamelaars uitsprak. En "Lorenzo had zich erover opgewonden dat door de tombaroli veel studiemateriaal verdwijnt. Men heeft geen overzicht meer van het geheel." Lisa weet ook dat archeologen tegenwoordig niet meer rŁcksichtlos voorwerpen verzamelen, maar dat ze veel meer zijn geÔnteresseerd in de context, de vindplaats. Bovendien heeft Lorenzo Lisa verteld dat de tombaroli 'die ene corrupte museumdirecteur' gebruiken om hun eigen gedrag goed te praten.

Al met al blijkt Steenbeek zich gelukkig dus toch niet uit te spreken 'pro-tombaroli'. Wel brengt ze veel lezers interesse bij voor de oudheid, Etrusken, de geschiedenis van het door haarzelf aanbeden land - zoals uit de verschillende Boekgrrlmails al bleek. En dat vind ik een aardige prestatie. Op de verdere min- en pluspunten die zijn langsgekomen ga ik dan ook maar niet meer in ;-)


Samenvatting
Eisjen
maart '02

 

Relevante links:

Rosita Steenbeek

Schimmenrijk bij Biblioweb

Etruskische goden en godinnen

Etrusken

EtruriŽ

Etruskische sarcofaag

Toscane, stamland van de Etrusken

Etruscologisch onderzoek

Kroniek van de Romeinen

Boekgrrls

Laatste keer bijgewerkt: 09/04/02  Eisjen

Terug naar top pagina